استخاره آنلاین با قرآن مجید به همراه کد برای وبلاگ و سایت
 

بسم الله الرحمن الرحیم استخاره آنلاین با قرآن مجید در روایات آمده بهتر است که قبل از استخاره سه بار سوره ي اخلاص (قل هو الله احد) را بخوانید سپس سه مرتبه صلوات بر محمد و آل محمد بفرستید نيت کنید و به انچه كه مايلید استخاره نمایید

واحد گردشگری تبیان زنجان-

---

---

---

---

تصاویر آرامگاه امامزاده سید ابراهیم (استان زنجان) واحد گردشگری تبیان زنجان- آرامگاه امامزاده سید ابراهیم در داخل شهر زنجان در قبرستانی واقع در منتهی الیه سمت شرقی شهر قدیم، مشرف به دیوار حصار شهر قرارگرفته که امروزه قسمتی از قبرستان مزبور به دبیرستان، دبستان وقسمتی دیگر به خیابان موسوم به صدر جهان تبدیل شده‌است.

بررسی دلایل ساخت ضریح طلا برای امام زاده ها توسط ایرانیان

 

1. از دیدگاه آیات و روایات اسلامی، زیارتگاه ها و محل های عبادت، نباید نمادی از تجملات دنیایی و زخارف مادی باشد؛ ولی زیباسازی فضا در حد ایجاد جذابیت برای زائران، دارای آثار ثمربخش و سازنده ای است. به عبارت دیگر تعظیم جلال و عظمت بزرگان دین از طریق آبادانی و زیباسازی قبور آنان و در کنار آن به وجود آوردن امکانات رفاهی، برای زائران و ارائه خدمات فرهنگی، مادی و... می تواند نقش سازنده ای در گسترش و ترویج فرهنگ و ارزش های اسلامی، اسوه قراردادن ائمه اطهار(ع)، تمسک به سیره آن بزرگواران برای عموم مردم و... داشته باشد. این خود نتایج مهم و ارزشمندی در حوزه فردی و اجتماعی به دنبال دارد و در نهادینه کردن ارزش های الهی و انسانی موئثر است. چنانچه بسیاری از امور عام المنفعه (مانند خیرات، نذورات، اوقاف، مدرسه سازی، سرپرستی ایتام، پرداخت وجوهات شرعی، کمک به نیازمندان و...) از تاثیرات و نتایج بسیار ارزنده ساخت و ساز صحن و بارگاه امامان و امامزاده ها می باشد؛ زیرا شکوه این مکان های مقدس در جذب مردم، برای زیارت و انجام دادن خیرات موئثر است و با یادآوری مقام و عظمت والا و سیره و سنت آن بزرگان مردم بسیار زیادی را به سوی خود جلب می کند و در گسترش فرهنگ و ارزش های الهی و سیره و منش فردی و اجتماعی آن بزرگواران موثر است.
 

2. از دیدگاه فلسفی، «تجمل گرایی نوعی کمال گرایی» است. به تعبیر دیگر نفس تجمل گرایی بد نیست. بلکه مصادیق آن را باید شناسایی کرد. زینت طلا برای مردان و استفاده از ظرف های طلا و نقره برای وضو و خوراک حرام است. زیرا این نوع تجمل گرایی، نشانی از کمال ندارد. اما این که گنبد امام رضا(ع) را طلا می کنند و حرم امام رضا و ائمه اطهار(ع) و امام زادگانی چون حضرت معصومه(ع) را با شکوه می سازند. به همان روحیه کمال گرایی ما انسان ها برمی گردد.
 

3. می دانیم که مصداق واقعی و حقیقی کمال، ائمه اطهار و اولیاء الهی هستند که همه کمالات الهی را در خود دارند. از طرف دیگر آنها علامت و نشانه دین هستند و قرآن بزرگداشت شعائر و علامت های الهی را نشانه تقوای قلب ها دانسته است: «و من یعظم شعائر الله فانها من تقوی القلوب؛ هر کس شعائر الهی را بزرگ دارد، در حقیقت آن از پاکی دل هاست» (حج، آیه 32). قرآن کریم صفا و مروه را شعائر الهی دانسته است. به تعبیر دیگر یکی از مصادیق علامت ها و نشانه های الهی که بزرگ داشتنش نشانه تقوا و پاکی دلهاست، صفا و مروه هستند: «ان الصفا والمروه من شعائر الله» (بقره، آیه 158). شعائر جمع شعیره به معنای علامت و نشانه است و منظور از آن در آیه شریفه علامت هایی است که خداوند نصب فرموده تا نشانه هایی برای فرمانبرداری الهی باشند (تفسیر المیزان، ج 17، ص 409).
عمل به آیه شریفه نشان پاکی دلها، بزرگداشت نشانه های دین خداست و مسلما پیامبران و ائمه اطهار(ع) و اولیای الهی از بارزترین نشانه های دین خداوند هستند که هر پاک دلی مؤظف به بزرگ داشت آنهاست.
 

4. بزرگداشت اولیاء الهی راه های متعددی دارد:
الف) حفظ و نگهداری سخنان و دستورات و آثار آنها و عمل به سخنان آنها.
ب) احترام به مقام و موقعیت معنوی آنها و پاس داشت ایام ولادت و شهادت آنها.
ج) حفظ و تعمیر قبور آنها و رعایت حرمت آنها در ساختن زیارتگاه هایی که در شأن آنها باشد.
د) زیارت قبور آنها با احترام و ادب.
 

5. معمولا در میان تمام ملل، قبر شخصیت های بزرگ سیاسی و دینی را در نقاط حساس به خاک می سپارند و از آن به عنوان نشانه مکتب و نماد افتخار محافظت می کنند. قرآن مجید به روشنی به ما دستور می دهد که به بستگان و خویشاوندان پیامبر گرامی (ص ) مهرورزیم ((قل لا اسئلکم علیه اجرا الا الموده فی القربی))، (شوری، آیه 23) و مسلما یکی از ابزار علاقه به خاندان رسالت، حفظ و بزرگداشت مرقدهای آنان است. به دلیل همین ابراز احساسات و نشان دادن عشق و علاقه زیاد به اهل بیت (ع )، شیعیان همواره سعی کرده اند زیباترین هنرهای معماری، آیینه کاری، منبت کاری و... را در حرم های اهل بیت (ع) و بناهای متعلق به آنان به کار ببرند و ارزنده ترین و با ارزش ترین فلزات - اعم از طلا و نقره و سایر جواهرات - را وقف آن قبور مطهر نموده و در تزیین گنبد و بارگاه آن بزرگان استفاده کنند. این نشانه تعظیم شعائر و بیانگر شکوه و اجلال آن بزرگواران در نزد مردم است. هم چنین دیدن این حرم های نورانی، یادآور عظمت معنوی و مقام والای صاحب آن بارگاه می باشد.
 

6. در کنار این مسائل، رابطه عاطفی و مودت و دوستی است که بین اولیاء الهی و پیروان آنها برقرار است و رابطه اولیاء الهی با امت، رابطه سیاسی نیست بلکه رابطه دوستی و عشق شدید است. اقتضای رابطه عاشقانه، بذل همه هستی و مال و امکانات خود در راه معشوق است. ائمه اطهار(ع) چنان جایگاه ژرف و رفیعی در دل های پاک شیعیان دارند که حاضرند همه هستی خود را فدای آنها کنند و این افراد موقوفات بسیاری را برای قبور ائمه اطهار(ع) وقف کرده اند که می بایست خرج آنها شود. بر این اساس روشن می شود که اولا، بزرگداشت ائمه اطهار(ع) و تعظیم و دایر کردن زیارت گاه های با شکوه برای آنها، نشان پاکی دل شد و ثانیا رابطه عاشقانه اقتضای برقراری آرامگاه های باشکوه برای ائمه دارد.
 

7. در شرایط کنونی که متاسفانه به دنبال اشغال عراق شاهد توطئه های شوم دشمنان تشیع و تخریب بارگاه امامان معصوم در عراق هستیم توجه به توسعه و زیبا سازی حرم آن بزرگواران اقدامی ضروری است. زیرا علاوه بر خنثی سازی توطئه های دشمنان نشانگر اهمیت و مقام والای آن امامان بزرگوار در میان شیعیان می باشد.
 

8. بسیاری از این قبیل مبالغ از طریق نذورات و موقوفات مردمی است که با عشق و علاقه آن را به زیباسازی و توسعه بارگاه امامان معصوم(ع) اختصاص داده اند و از نظر شرعی تنها می بایست در همین راه استفاده شود.
 

9. این بزرگداشت با کمک به مستمندان و نیازمندان منافات ندارد. ما به عنوان مسلمان مؤظف هستیم هم به مستمندان کمک کنیم و هم نسبت به برقراری زیارتگاه های با شکوه اقدام کنیم. چنان که بسیاری از موقوفات ائمه اطهار(ع) این گونه است که واقفانی به این دو منظور، امکانات متعددی را وقف کرده اند.
 

10. اگر مقایسه ای بین سایر بودجه های کلان فرهنگی کشور و نتایج حاصله با هزینه هایی که در این گونه اقدامات صرف می شود و نتایج آن داشته باشیم، اهمیت این قبیل اقدامات برای ما روشن می شود و در بسط و گسترش آن کوشش می کنیم.
 

11. البته باید از هرگونه اسراف، ریخت و پاش و انجام دادن اموری که به هیچ وجه زیبنده نظام اسلامی و مکتب اهل بیت(ع) نیست جلوگیری کرد و برای استفاده بهینه از امکانات موجود، در جهت گسترش فرهنگ صحیح اسلامی و ارائه خدمات گوناگون (مانند ایجاد کتابخانه، زائرسرا، سالن اجتماعات، مراکز درمانی، امکانات آسایش، مراکز فرهنگی، تفریحی ورزشی و... برای عموم افرادی جامعه خصوصا افراد نیازمند و کمک به آنان) باید برنامه ریزی های مناسب انجام داد. همان طور که شاهد انجام این گونه اقدامات، از سوی برخی مراکز دینی و زیارتی (مانند آستان قدس رضوی در مشهد، آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) در قم و...) می باشیم. به امید آن که روز به روز از تجملات پرهزینه و کم فایده کاسته شود و به آنچه که در راستای رشد معنوی و آسایش زائران است، افزوده شود.

 

منبع: پرسمان دانشجویی

آدرس سایت: http://www.shamsa.ir

سوال:

اگر کسی نماز زیارت بخواند وماپشت سر او نماز واجب اقامه کنیم آیا قبول است یا خیر ؟

جواب:

خیر کسی که نماز مستحبی یا نمازواجب احتیاطی می خواند اقتدا به او جایز نیست وهمچنین اگر انسان نداند نمازی را که امام می خواند نماز واجب یومیه است یا نماز مستحب نمی تواند به او اقتدا کند.

توضیح المسائل مراجع عظام وحواشی مراجع ص517 مسئله1410

حضرت آیت الله بهجت : نمازهای مستحبی را نمی شود به جماعت خواند ولی خواندن نماز عید فطر وقربان درزمان غیبت امام (ع) به جماعت مستحب است درصورتیکه شروط وجوب موجود نباشد ، همچنین خواندن نماز استسقاء که برای طلب باران می خوانند به جماعت مستحب است وبعید نیست استحباب جماعت در نمازعید غدیر که به ا مید مطلوبیت خوانده شود .

توضیح المسائل ص222 مسئله1132 ( خلاصه : نمازهای مستحبی را نمی شود به جماعت خواند )

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

سوال:

اگر شخصی جنب باشد و مجبور باشد از زیارتگا ها عبور کند حرام است یا خیر ؟

جواب:

چند چیز بر شخص جنب حرام است . یعنی چند چیز را شخص جنب نباید انجام دهد و آنها عبارتند از :

1-رساندن جائی از بدن به خط قرآن یا به اسم خدا و اسامی مبارکة پیامبران و امامان (ع) که به احتیاط واجب حکم اسم خدا رادارد.

2-رفتن در مسجد الحرام و مسجد النبی ( ص ) اگر چه از یک در داخل و از یک در دیگر خارج شود .

3-توقف در مساجد دیگر ولی اگر از یک در داخل و از در دیگر خارج شود یا برای برداشتن چیزی برود مانعی ندارد و احتیاط واجب آن است که در حرم امامان هم توقف نکند .

4-گذاشتن چیزی در مسجد .

5-خواندن سورهای که سجده واجب دارد و آن چهار سوره است . سوره 32 قرآن ( الم تنزیل ) سوره 41 قرآن ( حم سجده ) سوره 53 قرآن ( و النجم ) سوره 96 قرآن ( اقراء ) و اگر یک حرف از این چهار سوره را هم بخواند حرام است .

توضیح المسائل مراجع ص 135 - 355 اصل مسئله این است : عبور از مساجد دیگر و زیارتگاه امامان معصوم اشکال ندارد ولی نباید توقف کند صرف توقف اشکال دارد عبور اشکال ندارد .

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

آیا بر زن واجب است جهت زیارت از شوهر خود اجازه بگیرد ؟

جواب:

اجازه در شرع به معنای رضایت است و چون زن و شوهر مکمل یکدیگرند لذا باید بر کارهای هم رضایت داشته باشند و از آنطرف چون مردان حکم مدیر این خانواده را بر عهده دارند پس تمام کارها باید با رضایت آنها صورت گیرد. لذا در امور واجب رضایت آنها شرط نیست ولی در امورات دیگر اجازه شرط است

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

در نماز های مستحبی نیت احسان وزیارت می کنم آیا صحیح است یاخیر؟

جواب:

در نماز های مستحبی می توانی در ثواب همه مومنین و مومنات را شریک نمائی یعنی ثوابش را هدیه نمائید برای همهمومنین و مومنات. آداب زیارت امام (ع) ص58 ولی در توضیح المسائل مراجع به صورت پراکنده مطرح شده و به صورت مسئله ای صریح مطـرح نشـده اسـت. ولـی می شود از مسائل نماز میت و تعقیبات نماز و نماز شب استفاده کرد.

صفحات 287 ، 415 و 226 توضیح المسائل مراجع.

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

آیا در نمازهای زیارت میتوان به نیت دوازده امام ( ع ) معصوم ( ع ) نماز خواند ؟

جواب:

بله می توانی به نیت ائمه معصوم ( ع ) نماز خواند . ولی نمازهای مستحبی اکثراً دورکعتی مثل نماز صبح می باشد .

توضیح المسائل مراجع نمازهای مستحب ص 287 مسئله 764

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

آیا نوشتن خوابها یی که گاهاً بعضی از زوار در مورد معصومین می بینند و برروی کتابهای زیارتنامه می نویسند جایز است ؟

جواب:

خیر ، جایز نیست . خواب حجیت ندارد و تصرف در زیارت نامه و نوشتن چیزی در زیارت نامه جائز نیست . تصرف در کتب ورزیارتنامه عمومی و آستان قدس رضوی و غیر بدون رضایت متولی و صاحبانشان جایز نیست و موجب ضمان است .

استفتاءآت ج 2 ص 517 مسئله 2

تصرف در موقوفات ( کتب یعنی مفاتیح و قرآن ، زیارتنامه و 000 ) منوط به نظر و اجازه متولی شرعی است تصرف غیر متولی جایز نیست .

مسئله 148 ص 397 استفتاءآت ج 2

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

خواهشمند است توضیح دهید همسری که به زن خود اجازه نمی دهد که زیاد در حرم ویا امام زاده ها دعا وزیارت کند حکمش چیست ؟

جواب:

زنی که عقد دائمی شده. احتیاط درآن است که بدون اجازه شوهر برای کارهای جزئی نیز ازخانه بیرون نرود هرچند باحق شوهر منافاتی نداشته باشد ، وباید خودرابرای هرلذتی که او می خواهد تسلیم نماید ، وبدون عذر شرعی ازنزدیکی کردن او جلوگیری نکند ، تهیه غذا ولباس ومنزل او برشوهر واجب است واگر تهیه نکند چه توانایی داشته باشد ویا نداشته باشد ، مدیون زن است . اگرزن درکارهایی که درمسأله پیش گفته شد اطاعت شوهر رانکند حق همخوابی ندارد ، وگناهکار است ومشهور فرموده اند که حق غذا ولباس ومنزل رانیز ندارد ، ولی این حکم مادامی که زن نزد شوهراست محل اشکال است .

توضیح المسائل آیه الله تبریزی ص 364 مسأله 2421 و 2422

زنیکه عقد دائم شده نباید بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود .

(مسئله 2412 تو ضیح المسائل مراجع ص910)

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

غسل زیارت چگونه است ؟

جواب:

غسل چه واجب باشد و چه مستحب مثل غسل زیارت امام رضا «علیه السلام » همه به دو طریق انجام میگیرد : 1-غسل ترتیبی 2- غسل ارتماسی فقط در نیت فرق می کند , یکی نیت جنابت , یکی نیت غسل نذر , یکی نیت غسل جمعه , اعمال یکی است فقط نیت فرق می کند .

توضیح المسائل حضرت آیه الله فاضل لنکرانی , ص 60-61 , مسئله 360

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

آیا میشود ما در شهر خودمان غسل زیارت انجام دهیم ؟

جواب:

بلی می شود : از راه دور یا نزدیک و برای حاجت خواستن از خداوند عالم و هم چنین برای توبه و نشاط به جهت عبادت و برای سفر رفتن خصوصا سفر زیارت حضرت سید الشهدا «علیه السلام » مستحب است انسان غسل کند . یعنی: در وطن غسل کند .

توضیح المسائل مراجع عظام , ص 242 , مسئله 645

 

نام مرکز پاسخ دهنده: پاسخگوئی به سؤالات دینی آستان قدس رضوی

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

در حرم امامان و امامزادهها خانمها چگونه باید وضو بگیرند؟

جواب:

خانمها باید در جایی وضو بگیرند که نامحرم آنان را نبیند.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

سوال:

کسی که جنب باشد میتواند به امامزاده برود؟

جواب:

جنب به مسجد و دور ضریح امامان(ع) نمیتواند برود، ولی به امام زادهها و رواقهای امامان میتواند برود.

توضیح المسائل مراجع، ج 1، مسئله 355.

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

سوال:

توقف حائض در مزار شهدا و امامزاده ها و حرم ائمه(ع) چه حکمی دارد؟

جواب:

رفتن به مزار اموات و شهدا برای حائض اشکال ندارد اما رفتن به مساجد و یا حرم امامان (مثل حرم امام رضا(ع» برای او حرام است لکن رفتن به رواق و صحن های اطراف حرم و هم چنین رفتن به حرم امام زادگان اگر جایی از آن مسجد نباشد اشکال ندارد و هم چنین اگر زن یا مرد جنب و یا زنی که در حال حیض یا نفاس بسر می برد از یک در مسجد یا حرم امام(ع) وارد شود و از در دیگر خارج شود به طوری که توقف نکند اشکال ندارد اما در مسجدالنبی (در مدینه) و مسجد الحرام (در مکه) به طور کلی داخل شدن برای آنها حرام است.

توضیح المسائل آیت الله مکارم ص 73 و 74 و 84 - استفتاآت جدید ج 1 ص 39 و استفتا از دفتر معظم له

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

توسل و زیارت در قرآن

توسل و زیارت از موضوعاتی است که در آیات و روایات اسلامی مورد توجه و سفارش قرار گرفته است و در میان مردم به ویژه شیعیان جایگاه و اهمیت ویژه ای دارد، در این مقاله توسل و زیارت از دیدگاه قرآن مورد بررسی قرار می گیرد.

 

الف) توسل:

«توسل» از ماده «وسل» به معنی تقرّب جستن و یا چیزی که باعث تقرّب به دیگری از روی علاقه و رغبت می‎شود؛ می‎باشد.[1] و توسل شامل شفاعت نیز می‎شود. «شفاعت» از ماده «شفع» به معنی ضمیمه کردن چیزی به همانند او است[2] و در مفهوم قرآنی، شخص گناهکار به خاطر پاره‎ای از جنبه‎های مثبت (مانند: ایمان، عمل صالح و...) شباهتی با اولیاء الله پیدا می‎کند و آنها با کمک‎های خود، او را به سوی کمال سوق می‎دهند و از پیشگاه خداوند تقاضای عفو می‎کنند. به عبارت دیگر می‎توان گفت: قرار گرفتن موجود قویتر و برتر در کنار موجود ضعیفتر و کمک نمودن به او در راه پیمودن مراتب کمال است.[3]

آیه‎ای که به مسئله «توسل» اشاره دارد؛ آیه 35 سوره مائده است که خداوند می‎فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ ابْتَغُوا إِلَیْهِ الْوَسِیلَهَ وَ جاهِدُوا فِی سَبِیلِهِ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ» ای کسانی که ایمان آورده‎اید پرهیزکاری پیشه کنید و وسیله‎ای برای تقرب به خدا، انتخاب نمائید و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید.

وسیله در آیه فوق، معنای بسیار وسیعی دارد و هر کار و هر چیزی که باعث نزدیک شدن به پیشگاه مقدس پروردگار می‎شود؛ شامل می‎گردد. همانطورکه حضرت علی ـ علیه السّلام ـ فرمودند: بهترین چیزی که به وسیله آن می‎توان به خدا نزدیک شد؛ ایمان به خدا و پیامبر او و جهاد در راه او، نماز، زکات، روزه، حج، صله رحم، انفاق ... می‎باشد.[4]

و از آیات دیگر نیز استفاده می‎شود که وسیله قرار دادن مقام انسان صالحی در پیشگاه خداوند و درخواست حاجت از خداوند به خاطر آن وسیله، به هیچ وجه ممنوع نیست همانطور که حضرت ابراهیم ـ علیه السّلام ـ از خداوند برای عمویش، طلب استغفار کرد، قرآن می‎فرماید: و استغفار ابراهیم برای پدرش (عمویش آزر) فقط به خاطر وعده‎هایی بود که به او داده بود (تا وی را به سوی ایمان جذب کند) امّا هنگامی که برای او روشن شد که وی دشمن خداست از او بیزاری جست، چرا که ابراهیم مهربان و بردبار است».[5] یا در سوره یوسف آیه 97، زمانی که گناهان برادران یوسف آشکار شد، آنها به پدرشان گفتند: ای پدر! از خدا آمرزش گناهان ما را بخواه که ما خطاکار بودیم.

این آیات نشان می‎دهد که انسان‎های صالح را می‎توان وسیله برای استغفار و طلب حاجت از خداوند قرار داد. این توسل در حقیقت توجه به خداست نه غیر خدا.

متوسل شدن به افراد در حقیقت توسل به مقام روحانی آنهاست که روح خود را پرورش داده و به کمالاتی رسیدند. و روح برای بقاست نه برای فنا. لذا می‌توان به افرادی که در قید حیات نیستند؛ متوسل شد. عالم اهل تسنن در کتاب «وفاء الوفا» می‌نویسد: مدد گرفتن و شفاعت خواستن در پیشگاه خداوند از پیامبر و از مقام و شخصیت او، هم پیش از خلقت او مجاز است و هم بعد از تولد و هم بعد از رحلتش و هم در عالم برزخ و هم در روز رستاخیز. عمر بن خطاب می‌گوید: حضرت آدم ـ علیه السّلام ـ به پیشگاه خداوند چنین عرض کرد: یا رب اسئلک بحق محمد لما غفرت لی؛ خداوندا! به حق محمد از تو تقاضا می کنم که مرا ببخش![6]

در زمان خلیفه دوم سالی قحطی شد، بلال به همراه عده‌ای از صحابه بر سر قبر پیامبر آمد و چنین گفت یا رسول الله! استسق لامتک... فاعفم قد هلکوا...» ای پیامبر! از خدایت برای امتت باران بفرست که ممکن است همه هلاک شوند.[7] با وجود روایات زیاد در کتابهای اهل تسنن باز هم گروهی از آنان به مسئله توسل و شفاعت خرده می‌گیرند و آن را انکار می‌کنند و آن را نوعی استقلال در مقابل خداوند تلقّی می‌کنند. در حالی که از این جمله غافل هستند که متوسل شدن به انبیاء و ائمه ـ علیهم السّلام ـ در حقیقت متوسل شدن به خداست. و آنها عملی را جز با رضایت و اذن خداوند انجام نمی‌دهند.

«قل لا املک لنفسی ضرّاً و لا نفعاً الا ما شاء الله؛[8] بگو! من برای خودم زیان و سودی را مالک نیستم، مگر آن چه خدا بخواهد».

علاوه بر این، توسل روح امید را افزایش روح یأس را کاهش و ایجاد رابطه معنوی با خدا و اولیاء الله و تحصیل رضایت خداوند و توجه به سلسله شافعان و... را به وجود می‌آورد.

 

ب) زیارت قبور

یکی از عللی که مسلمین را برای زیارت اهل قبور سوق می‌دهد، اعتقاد به زنده بودن آنها است.

تمام ادیان و شرایع الهی، انسان را برای بقا می‌دانند نه برای فنا، لذا با آمدن مرگ، ‌جسم خاکی انسان در زیر خاک نهفته می‌شود، امّا روح او زنده و به جایگاه متعالی اوج می‌کند.

در این جا به اختصار به بررسی ادله زیارت قبور (اولیاء الله و دیگر افراد) می‌پردازیم. که جهت تکمیل بحث علاوه بر دلیل قرآنی از روایات و شواهد تاریخی هم استفاده می شود:

 

1. دلیل قرآنی

خداوند در سوره توبه آیه 84 می‌فرماید: «و لا تصلّ علی احدٍ منهم مات ابداً و لا تقم علی قبره...»؛ هرگز بر هیچ یک از آنها (منافقان) که بمیرد نماز مخوان! و بر قبرش (طلب مغفرت و رحمت را) مایست، چرا که آنها به خدا و رسولش کافر شدند و در حال فسق (و بیرون از طاعت خدا) مردند».

از این آیه استفاده می‌شود که پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ بر جنازه مردگان نماز می‌خواند و به زیارت آنها می‌رفت و برای آنها طلب مغفرت می‌نمود. امّا بعداً از چنین اعمال نسبت به منافقان نهی شد.

اکثر مفسران با استدلال به این آیه، ایستادن بر قبر و دعا کردن را عبادتی مشروع می‌دانند، ‌اگر چنین نبود خدای سبحان نهی از این عمل را مخصوص کافر نمی‌کرد.[9]

 

2. دلیل روایی

روایت‌های فراوانی از اهل بیت عصمت و طهارت به ما رسیده که استحباب زیارت اهل قبور مخصوصاً زیارت ائمه اطهار ـ علیهم السّلام ـ را می‌رساند، نمونه‌هایی از آن روایات را متذکر می‌شویم.

الف. انس بن مالک از پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ نقل می‌کند که پیامبر فرمودند: «شما را از زیارت قبور نهی می‌کردم (امّا امروز می‌گویم) قبور را زیارت کنید که شما را به یاد مرگ می‌اندازد.[10]

ب. عایشه روایت می‌کند که حضرت رسول ـ صلّی الله علیه و آله ـ فرمودند: جبرئیل نزدم آمد و گفت: پروردگارت به تو امر می‌کند که در قبرستان اهل بقیع حاضر شوی و برایشان طلب آمرزش کنی...».[11]

ج. حضرت علی ـ علیه السّلام ـ هنگام زیارت قبور در کوفه فرمود: «السلام علیکم یا اهل الدّیار من المؤمنین و المسلمین و...».[12]

د. استحباب زیارت امام حسین ـ علیه السّلام ـ و امام رضا ـ علیه السّلام ـ و اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ و پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ از منابع شیعه از حد تواتر گذشته است.

روایات فوق نشان می‌دهد که زیارت اهل قبور، مورد تأیید و تأکید اهل بیت ـ علیهم السّلام ـ بوده است.

 

3. شواهد تاریخی

زیارت قبور در اسلام تاریخ دیرین دارد، ‌زیرا پایه گذار زیارت قبور مسلمین پیامبر اسلام ـ صلّی الله علیه و آله ـ بودند و گروهی از وهابیون اعتقاد به زیارت قبور ندارند وآن را شرک می‌خوانند. در حالی که با مراجعه به منابع اصیل‌شان و کتاب‌های تاریخی در می‌یابیم که آنها نیز به مسئله زیارت قبور پرداخته‌اند.

الف. محمد بن سعد در الطبقات الکبری نقل می‌کند که «در واقعه حدیبیه (سال ششم هجری) پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ برسر قبر آمنه رفت و بر آن گریست و به مرمت و بازسازی آن پرداخت و هم چنین پس از حجه الوداع نیز به زیارت قبر مادرش آمنه رفت.»[13]

ب. بیهقی و محدثان دیگر نقل کرده‌اند که حضرت رسول قبور شهدا را در احد زیارت کرد.[14]

ج. درباره حضرت علی ـ علیه السّلام ـ نوشته‌اند که ایشان به قصد زیارت حضرت فاطمه ـ سلام الله علیها ـ بیرون می‌رفت و بر سر مزار آن حضرت گریه میکرد و برای آن حضرت دعا می‌کرد.[15]

د. تاریخ به ما نشان می‌دهد که زیارت امام حسین ـ علیه السّلام ـ از شور انگیزترین زیارت‌ها بود و مورد تأکید و تشویق امامان بوده است و از سال 61 هجری تا سال 132 هجری (که انقراض بنی امیه بوده) شیعیان تحت فشار حکومت نتوانسته‌اند زیارت کنند باز هم به عشق آن آقا و از راه مخفیانه به زیارت آن شهید می‌رفته‌اند. و کاروان زیارت آن حضرت در طول تاریخ تشیع از حرکت باز نایستاد.[16]

 

پی نوشت:

[1] . قاموس قرآن، سیدعلی اکبر قرشی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ذیل ماده «وسل».

[2] . همان،‌ذیل ماده «شفع».

[3] . تفسیر نمونه، حضرت آیت الله مکارم شیرازی، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ج 1، ص 223.

[4] . نهج البلاغه، خطبه 110.

[5] . توبه، 114.

[6] . به نقل از تفسیر نمونه، ج 4، ص 367؛ وفاء الوفاء، ج 3، ص 371.

[7] . به نقل از تفسیر نمونه، ج 4، ص 369؛ وفاء الوفاء، ج 3، ص 371.

[8] . یونس، 49.

[9] . مجمع البیان، فضل بن حسن طبرسی، انتشارات اسماعیلیان، قم، ذیل آیه 84، سوره توبه؛ المیزان، علامه طباطبایی، انتشارات اسراء، قم، ذیل آیه فوق؛ تفسیر نمونه، حضرت آیت الله مکارم شیرازی، دار الکتب الاسلامیه، تهران، ذیل آیه فوق.

[10] . علامه امینی، الغدیر، ج 5، ص 166، به نقل از حاکم در المستدرک،‌ج 1، ص 375.

[11] . همان.

[12] . همان.

[13] . شوق دیدار، دکتر محمد مهدی رکنی، انتشارات آستان قدس رضوی، مشهد، چ 4، 1381، ص 19 به نقل از بحار الانوار، مجلسی، ج 10، ص 441.

[14] . همان.

[15] . کشف الاسرار وعده الابرار، رشید الدین میبدی، ج 1، ص 626.

[16] . ر.ک: کامل الزیارات، ص 126؛ و ر.ک: خصائص الحسین، شوشتری، نبی الزهرا، قم.

 

آدرس سایت منبع: http://forums.mihandownload.com

 

امامزاده ابراهیم یکی از دو امامزادهٔ معروف شهر آمل است و هم‌اکنون از بناهای تاریخی شهر آمل محسوب می‌شود. اين امامزاده به دليل آثار نفيس چوبى از قبيل در، صندوق و همچنين تزئينات و کتيبه‌هاى زيباى قاجارى اهميت هنرى و تاريخى دارد.[۱] محتویات  [نهفتن]  ۱ موقعیت و معماری بنا۲ انتساب۳ کتاب‌خانهٔ امامزاده ابراهیم۴ منابع موقعیت و معماری بنا این بنا با پلان مربع شکل و بدنهٔ آجری و گنبد هرمی‌شکل در قرن نهم هجری در شهر آمل ساخته شده است. از ویژگی‌های خاص این بنا می‌توان به ارتفاع بلند آن، دیوارهای محصور کننده‌اش، برج مکعب شکل و گنبد هشت ضلعی آن اشاره کرد.این بنا در سال ۹۲۵ هجری قمری به وسیلهٔ خواجه عبدالله نامدار، فرزند درویش حاج کفشگر، ساخته شده و بانی آن عبدالله ابن شاه حسین قاضی بوده است. سازندهٔ مقبره آن نیز محمد حسین نجار است. چهار چوبهٔ این مقبره از شاهکارهای نجاری باستانی است که آیات قرآنی درآن حک شده است. در خارج دیوار محوطهٔ گنبد امامزاده ابراهیم آب انباری موجود است که در سال ۱۳۱۵ قمری توسط امیر مکرم لاریجانی اسکی ساخته شد. این بقعه از سمت غرب به خیابان طالب آملی و از سمت شرق به قادی محله وگرجی محله محدود است.[۲] [۳] انتساب بر روی در و صندوق چوبین روی مرقد، کتیبه‌های زیبایی به خط رقاع حک شده که طبق مفاد آن‌ها، مزار متعلق به ابو محمد ابراهیم از فرزندان موسی کاظم و برادرش ابولمعلی یحیی و مادر ایشان می‌باشد. مسجدی ضمیمهٔ امامزاده است و در قسمت شرقی مسجد اتاقی دیده می‌شود. مشهور است دو نفر به نام‌های یعقوب وابراهیم که امامزاده ابراهیم و برادرانش را شستند و دفن نمودند در آن اتاق مدفونند.[۳][۲] کتاب‌خانهٔ امامزاده ابراهیم با توجه به عنایت خاص مردم به امامزاده ابراهیم و قرار داشتن قبور کشته‌شدگان جنگ ایران و عراق دراین مکان که موجب استقبال مردم از این مکان شده است و در جهت ترویج فرهنگ کتاب و کتاب‌خوانی، ادارهٔ اوقاف و امور خیریهٔ شهرستان آمل اقدام به ساخت کتاب‌خانه‌ای در نزدیکی این امام‌زاده تحت عنوان کتاب‌خانهٔ امامزاده ابراهیم نمود. این کتابخانه در ۳ طبقه و با زیربنای ۱٬۶۲۴ متر مربع شامل مخزن کتاب، کانون فرهنگی و نشر معارف اسلامی، سالن اجتماعات، سالن مطالعهٔ مجزا برای زنان و مردان می باشد.[۴]لرستانامامزاده پیرعباد یکی از مکانهای زیارتی در شهرستان ازنا است.[۱] این امامزاده محل دفن یکی نوادگان موسی کاظم بنام محمد یا محمد رسول یا محمد سروی است. می‌گویند در زمان خلافت عباسی برای تبلیغ مذهب تشییع و نیز دعوت مردم به دین اسلام به این منطقه مهاجرت نموده است.محمد رسول در تنگه عبوری در پایین همین امامزاده به دست ماموران عباسی شناسایی شده و بعد از زخمی شدن در محل همین امامزاده روی تخته سنگی کشته می‌شود و در همان جا به خاک سپرده میشود. سالها بعد عده ای از علاقه مندان روی قبر ایشان ساختمانی بنا کرده و محل دیدار گردشگران و زائران میگردد. موقعیت گردشگری [ویرایش] منطقه گردشگری و زیارتی آقا پیرعباد محل عبادت و تفریح مردم ازنا در روزهای تعطیل و ایام مذهبی است.این امامزاده در مجاورت جاده ازنا، اراک قرار گرفته و روزانه ده‌ها زائر و گردشگر از ازنا و دیگر مناطق از آن دیدن می‌کنند.در کنار امامزاده چشمه دائمی آب قرار دارد که همیشه دارای آب است و مردم از آن برای استفاده و یا تبرک با خود می‌برند.اکنون شهرداری ازنا امکاناتی مانند آلاچیق و سکو و نیز برج نوری برای روشنایی در شب برای این مکان تهیه کرده است.امامزاده محمد بن حسن از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد پرش به: ناوبری, جستجو مختصات: ‏۲۳٫۶۱″ ۲۸′ ۴۹°شرقی ‏۰٫۰۱″ ۵۳′ ۳۲°شمالی / ۴۹٫۴۷۳۲۲۵غرب ۳۲٫۸۸۳۳۳۶۱جنوب / -۴۹٫۴۷۳۲۲۵;-۳۲٫۸۸۳۳۳۶۱ (نقشه) آرامگاه امامزاده محمد بن حسن اِمامزاده مُحمٌد بن حَسَن یکی از مکان‌های زیارتی و گردشگری شهرستان الیگودرز واقع در جنوب شرق استان لرستان است که هر ساله میزبان گردشگران بسیاری از نقاط مختلف لرستان و ایران است.این امامزاده در فاصله ۱۳۰ کیلومتری از شهر الیگودرز قرار دارد. مسیر منتهی به مقبره امامزاده محمد بن حسن جاده ای خاکی و کوهستانی است که البته مقداری از این جاده روستایی آسفالت است. در انتهای جاده باید مسافتی را هم پیاده طی کرد. آرامگاه این امامزاده در یک زمین نسبتاً هموار قرار گرفته که اطراف آرامگاه را کوه ها و درختان بلوط پوشانده است.[۱][۲][۳] ساختمان آرامگاه [ویرایش] ساختمان آرامگاه امامزاده محمد بن حسن با وجود بازدیدکنندگان بسیار همچنان بافتی قدیمی و فرسوده دارد.آرامگاه تنها از یک اتاق بسیار کوچک تشکیل شده که مصالح به کار رفته در ساخت آن خشت و گِل است. ساختمان آرامگاه این امامزاده تقریباً هیچ گونه امکانات رفاهی ندارد. پانویس [ویرایش]امامزاده قاسم یکی از بناهای تاریخی استان لرستان در غرب ایران است که قدمت آن به قرن هشتم هجری و دوره ایلخانی می‌رسد. این آرامگاه، در روستای امامزاده قاسم در دهستان چاپلق (گاپله) از توابع شهرستان ازنا و در دشت جاپلق واقع شده است. نام این روستا نیز برگرفته از همین امامزاده می‌باشد. قدمت این امامزاده به دوره ایلخانی می‌رسد. کتیبه روی در ورودی این مقبره و نیز حاشیه‌های ضریح، سالهای ۷۳۸، ۸۰۸ و ۸۵۰ قمری را نشان می‌دهند.[۱] محتویات  [نهفتن]  ۱ روستای امامزاده قاسم۲ آثار ملی ایران۳ پانویس۴ پیوند به بیرون روستای امامزاده قاسم [ویرایش] این بخش به تمیزکاری نیاز دارد. محتویات این بخش ممکن است غیرقابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشند یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کنند. بنا به اظهارات محلی نام این روستا در زمان ساسانیان، کنده سپید بوده است که احتمالا این نام برگرفته از جغرافیای آن محل است. بانی ساختمان امامزاده تاجری ایرانی بنام سید میرنظام الدین احمد مدنی بوده است که این نام در بعضی از وقفنامه‌ها موجود بوده و بخشی از املاک کشاورزی این روستا موقوفه میباشند. نام‌های خانوادگی میرنظامی، قریشی، و مدنی شاید برگرفته از نام آن تاجر باشد. در قرون بعد با مهاجرت ترکها به گاپله ( جاپلق ) نام آنالویی هم به ساکنان این روستای پارسی اضافه شد. اکنون امامزاده قاسم روستایی آباد و از روستاهای اطراف آن میتوان به قره ملک ( Ghare Malek )، حسین آباد، کرتیلان، گاوبار و سمیه اشاره نمود.[نیازمند منبع] آثار ملی ایران [ویرایش] آرامگاه این امامزاده در ردیف فهرست آثار ملی ایران با شمارهٔ ۱۷۵۷ ثبت شده‌است. گنبد مخروطی شکل امامزاده قاسم با ۴۰ متر ارتفاع یکی از موارد خاص معماری در نوع خود و از عجایب معماری ایران می‌باشد.[نیازمند منبع] این گنبد از بیرون مخروطی ولی از داخل حرم به شکل کروی می‌باشد.بقعه امامزاده جعفر یکی از قدیمی‌ترین بناهای تاریخی شهر بروجرد است که در انتهای خیابان جعفری قرار دارد. کتیبه‌های موجود در این بنا، فرد مدفون را جعفر، فرزند موسی کاظم، هفتمین امام شیعیان می‌دانند. اما در برخی کتابها و منابع تاریخی، جعفر با پنج واسطه، فرزند سجاد، چهارمین امام شیعیان ذکر شده است.[۱]. معماری [ویرایش] بنای آرامگاه امامزاده جعفر بروجرد از بناهای جالب توجه معماری اسلامی در استان لرستان و غرب ایران است. گنبد هرمی شکل این آرامگاه با بیش از هزار سال قدمت، در دوره سلجوقیان ساخته شده است و از نمونه‌های معماری سلجوقی به حساب می‌آید. این گنبد منحصر به فرد، بصورت مخروطی مخروطی بلند و پلکانی با ۱۸ پله ساخته شده است. نمونه اینگونه گنبدها، در غرب ایران کمتر دیده می‌شود اما در مناطق جنوبی تر (خوزستان)، آثار مشابهی مانند آرامگاه دانیال نبی در شوش گسترش بیشتری دارند. امامزاده ابراهیم از فرزندان حضرت موسی بن جعفر است. مقبره وی در دره‌های رشته کوههای زاگرس در استان لرستان و در شهرستان دلفان قرار دارد. امامزاده ابراهیم در نزد مردم لرستان به بابای بزرگ نیز معروف است لفظ بابا در لرستان به برزگان و پیران قابل احترام گفته می‌شود و از این جهت این امامزاده برای مردم لرستان به خصوص اهالی شهرستان دلفان و شهرستان کوهدشت از احترام بسیار بالایی برخوردار است.فارسپیرمراد (امامزاده) از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد پرش به: ناوبری, جستجو برای دیگر کاربردها، پیرمراد (ابهام‌زدایی) را ببینید. عکس گنبد امامزاده پیرمراد امامزاده پیرمراد یکی از نقاط تاریخی مذهبی شهر استهبان است. امامزاده محمد بن علی ابراهیم بن موسی بن جعفر معروف به پیرمراد است. این امامزاده در باختر استهبان و به فاصله ۱۰۰۰ قدمی از مرکز شهر قرار دارد. براساس اطلاعات گذشتگان در ابتدا گنبد بسیار کوچک و گلی داشته است که در اثر بارندگی شدید پیاپی هفت روزه و راه افتادن رودخانه پیرمرداد آب از اطراف بقعه عبور می کرده ولی صدمه‌ای به قبر وارد نشده، اما در مسیر آن شن هایی جمع شده که گنبد آن به همت حاج میرزا بابا (۱۲۰۰-۱۲۸۲ هجری قمری) فرزند حاج آقا محمد فرزند آقا علی فرزند محمد علی بیگ ذوالقدر جهرمی از سلسله خواجه‌ها که در زمان سلطنت زندیه به حکومت بلوک اصطهبانات مصوب گردیده بود، مرمت و بازسازی و پس ازچند سال دوباره گنبد و ایوانی که تزیین به کاشی کاری بود ساخته شد. امامزاده پیرمراد بنای نسبتاً مجللی است با گنبد کاشی سفید که مزین به نقوش طرح لوزی است. دو مناره کوچک و ایوانی در جلو آن واقع و تا حدی به بقعه شاه چراغ شباهت یافته است. حوض درازی نیز در محور بقعه ساخته اند که بر زیبایی آن می افزاید. در کناره دیواره قدیمی که قطر هر پی آن حدود ۱٫۵ تا ۲ گز بوده، یک سنگ قهوه‌ای به خط کوفی وجود دارد که هم اکنون زیر خاک است. در سال ۱۳۶۲ خورشیدی جهت گسترش و احداث گنبد و بارگاه جدید تصمیم گرفته شد که ساختمان موجود را خراب کنند، علیرغم تمام مخالفت‌های محلی سرانجام در شب تاسوعای ۲ مهر ۱۳۶۲خ قسمتی از آن را با لودر خراب کردند. سرانجام در سال ۱۳۶۸ پس از ویرانی تدریجی ساختمان قبلی کلنگ احداث ساختمان جدید با زیربنای ۱۱۰ متر به زمین زده شد و شرکت سد برتهران با مصالح امروزین شروع به کار کرد و هنور به مرحله نهایی خود نرسیده است. (مرداد ۷۶) در حال حاضر ساختمان پیرمراد دارای چهار رواق و یک مسجد است. محوطه داخل حرم ۱۴۴ مترمربع می‌باشد که دارای یک عرق چین که روی آن گنبدی به ارتفاع تقریبی ۲۸ متر و قطر ۱۳ متر می‌باشد که همگی با آهن آلات و سیمان و به دست کارشناسان و معماران مجرب محلی بدون استفاده از هرگونه جرثقیلی ساخته شده است. چنین گنبدی از نظر ارتفاع در استانهای مجاور مشاهده نشده است. ضریح آن به عرض ۳ و طول ۴ متر و ارتفاع ۲٫۸۰ متر توسط برادران نقره ساز پرورش اصفهان به مبلغ ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در سال ۷۲-۷۱ ساخته شد. در سال ۱۳۷۳ خورشیدی دو مناره به ارتفاع تقریبی ۴۰ متر و قطر ۲ متر از آهن و آجر و سیمان ساخته شد، که هنوز تزیینات آن به عمل نیامده است.شاه‌چراغ آرامگاهی است در شیراز که بنا بر اعتقاد شیعیان احمد بن موسی کاظم، پسر ارشد امام موسی کاظم و برادر امام رضا، در آن به خاک سپرده شده است. او در راه پیوستن به برادر خود به سوی خراسان سفر نمود ولی در راه توسط افراد مأمون خلیفه عباسی در شهر شیراز کشته شد. این آرامگاه در کنار میدانی به نام احمدی در شهر شیراز قرار دارد. آرامگاه سیدمیرمحمد برادر سیدمیراحمد نیز در نزدیکی شاه‌چراغ است.∗ محتویات  [نهفتن]  ۱ پیشینه۲ مشخصات ساختمان۳ تاریخچه آرامگاه احمدبن موسی۴ روز شاهچراغ۵ دوسالانه امیرمجلس عشق۶ توسعه حرم شاهچراغ۷ گالری عکس۸ پی نوشت ها۹ منابع۱۰ جستارهای وابسته پیشینه [ویرایش] شاه‌چراغ آرامگاه «میر سید احمد» ملقب به شاه‌چراغ، پسر موسی کاظم امام هفتم شیعیان است. این بنا در دوره اتابکان فارس در سده ششم هجری قمری ساخته شده است و گنبد و بارگاه آن دارای کاشی کاری‌های زیبایی است.∗ مشخصات ساختمان [ویرایش] حرم شاه چراغ درون حرم را با به کار بردن آئینه‌های ریز رنگین، به سبکی هنرمندانه، آئینه کاری کرده و انواع خط‌های زیبای فارسی و عربی، تزیین کننده نمای اطراف آینه‌ها و کاشی‌ها است. بنای حرم، مشتمل بر ایوانی در جلو و حرمی گسترده در پشت ایوان است که در چهار جانب حرم، چهار شاه نشین قرار گرفته و مسجدی نیز در پشت حرم (سمت غرب) ساخته شده است. ضریح آن در شاه نشین زیر گنبد قرار دارد و از نقره ساخته شده است. حیاط شاه چراغ دارای دو در اصلی ورودی است که در سمت جنوب و شمال حرم از زیر دو سر در بزرگ کاشی کاری شده گذشته و وارد حیاط وسیع حرم می‌شویم. در میان حیاط، حوض بزرگ فواره داری ساخته شده و در اطراف حوض درختکاری شده است. حرم شاهچراغ در سمت غرب حیاط و حرم سید میر محمد- برادر شاه چراغ - در سمت شمال شرقی حیاط قرار دارد. غیر از دو در اصلی، دو در فرعی دیگر نیز وجود دارد که یکی به بازار حاجی و دیگر به مسجد جامع عتیق می‌رود درگاه مانندی نیز از ضلع شمال حیاط وارد بازار شاه چراغ می‌شود. در دور تا دور حیاط، اتاق هایی دو طبقه ساخته شده که در پیشانی و جرزهای جلو آنها کاشی کاری شده است. ستون‌های آهنی ایوان حرم به وسیله چوب‌های نفیس پوشش داده شده و در سقف مسطح آن نیز چوب منبت کاری شده به کار رفته است. امکانات وسیعی مثل پاسگاه انتظامی، دفتر پست و مخابرات، کتابخانه و موزه در این حیاط وسیع برای رفاه مردم ایجاد شده است.[نیازمند منبع] تاریخچه آرامگاه احمدبن موسی [ویرایش] نمایی از شاه چراغ در سال ۷۴۵ (ه.ق) مادر شاه شیخ ابواسحاق اینجو پادشاه فارس، ملکه تاشی خاتون اقدامات نیکویی بر بارگاه او انجام داد. این بانوی نیکوکار، اقدام به بهسازی بارگاه کرد و در عرض ۵ سال از سال ۷۴۵ تا ۷۵۰ (ه.ق) آرامگاهی وسیع و گنبدی بلند بر آن ساخت. همچنین در جنب آرامگاه، مدرسه‌ای وسیع بنا کرد. او همچنین تعداد زیادی از مغازه‌های بازار نزدیک حرم و ملک میمند فارس را وقف بر این آستان مقدس کرد. ابن بطوطه جهانگرد مراکشی که در سال ۷۴۸ (ه.ق) برای بار دوم به شیراز سفر کرده، در سفرنامه خود درباره اقدامات ملکه تاشی خاتون و توصیف آرامگاه، چنین نوشته است: این آرامگاه در نظر شیرازی‌ها احترام تمام دارد و مردم برای تبرک و توسل به زیارتش می‌روند. تاشی خاتون، مادر شاه ابواسحاق، در جوار این بقعه بزرگ، مدرسه و زاویه ای ساخته است که در آن به اطعام مسافران می‌پردازند و عده ای از قاریان پیوسته بر سر تربت امامزاده، قرآن می‌خوانند شب‌های دوشنبه، خاتون به زیارت آرامگاه می‌آید و در آن شب قضات و فقها و سادات شیراز نیز حاضر می‌شوند. این جمعیت در بقعه جمه می‌شوند و با آهنگ خوش به قرائت قرآن مشغول می‌شوند. خوراک و میوه به مردم داده م یشود و پس از صرف طعام، واعظ، بالای منبر می‌رود و تمام این کارها در بین نماز عصر و شام انجام می‌گیرد. خاتون در غرفه مشبکی که مشرف به مسجد است، می‌نشیند. در آخر هم (به احترام این بقعه) همانند سرای پادشاهان طبل و شیپور و بوق می‌نوازند. در سال ۹۱۲ (ه.ق) به دستور شاه اسماعیل صفوی، بهسازی گسترده‌ای بر آرامگاه انجام گرفت. ۸۵ سال بعد بر اثر زلزله سال ۹۹۷ (ه.ق)، نیمی از گنبد آرامگاه ویران شد که دوباره در سال‌های بعد بازسازی گردید.[نیازمند منبع] در سال ۱۱۴۲ (ه.ق) نادرشاه افشار بهسازی گسترده‌ای بر این آرامگاه انجام داد و به دستور او قندیل بزرگی در زیر سقف و گنبد آویزان کردند. نادرشاه پیش از گرفتن شیراز و غلبه بر افغان ها، پیمان بسته بود که اگر در جنگ پیروز شود، بهسازی شایسته ای بر این بقعه انجام دهد. بنابراین پس از پیروزی بر افغان‌ها و تسلط شیراز، ۱۵۰۰ تومان پول آن زمان را صرف بهسازی شاه چراغ کرد و قندیل او ۷۲۰ مثقال وزن داشته که از طلای ناب و زنجیر نقره ای ساخته بوده اند. این قندیل تا سال ۱۲۳۹ (ه.ق) همچنان آویزان بود. در زلزله سال ۱۲۳۹ (ه.ق) شیراز با خاک یکسان شد و این آرامگاه نیز به کلی مخروبه گردید، نویسنده تذکره دلگشا که خود شاهد این زلزله بوده است چنین می‌نویسد: گنبد بقعه (شاه چراغ) که از غایت ارتفاع، آفتاب جهان تاب هر روز در نیم روز خود را در سایه آن کشیدی به یک دفعه چنان بر زمین خورد که زمین شکافته و در اعماق خاک فرو رفت... و آن عمارات عالی ... تو گویی همیشه ویران بوده ... . پس از زلزله، قندیل اهدایی نادرشاه را فروختند و صرف بازسازی آرامگاه کردند. شیعه عقاید اصول توحید • نبوت • معاد عدل • امامت فروع نماز • روزه • خمس • زکات • حج • جهاد • امر به معروف • نهی از منکر • تولی • تبری مهدویت شخصیت‌ها چهارده معصوم محمد • فاطمه • علی • حسن • حسین • سجاد • باقر • صادق • کاظم • رضا • جواد • هادی • عسکری • مهدی صحابه سلمان • مقداد • ابوذر • عمار • بلال مکان‌های مقدس مکه • مدینه • نجف • کربلا • دمشق • کاظمین • سامرا • قم • مشهد • ری امامزاده‌ها رویدادها رویداد مباهله • غدیر خم • فدک • رویداد خانه فاطمه • نبرد کربلا • مؤتمر علماء بغداد کتاب‌ها قرآن • نهج‌البلاغه • صحیفه سجادیه • الاستبصار • الکافی • تهذیب‌الاحکام • من‌لایحضره‌الفقیه شاخه‌ها دوازده‌امامی • اسماعیلیه • زیدیه ن • ب • و در سال ۱۲۴۳ (ه.ق) به دستور فتحعلی شاه قاجار، حسینعلی میرزا فرمانفرما، پی گیر شد تا کف بقعه را یک متر از سطح زمین بلندتر بسازد. این کار صورت گرفت و به جای استفاده از سنگ و ساروج، آن را از سنگ و آجر و گچ بنا کردند و در آخر ضریحی نقره ای بر گور نصب کردند. در سال ۱۲۶۹ (ه.ق) بر اثر زلزله، گنبد آرامگاه شکست و فرو ریخت. در همان سال محمدناصر ظهیرالدوله آن را نوسازی کرد. در سال ۱۲۸۹ (ه.ق) مسعود میرزا ظل السلطان دری نقره ای بر ورودی حرم نصب کرد و در سال ۱۲۹۲ (ه.ق) شاهزاده ظل السلطان، ساعت زنگ دار بزرگی بر برج جنوبی بقعه نصب کرد. در سال ۱۳۰۶ (ه.ق) آینه کاری مفصلی بر دیوارهای داخل حرم انجام گرفت. در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، آخرین گنبد قدیمی آرامگاه برچیده شد و اولین گنبد با بتون آرمه ای توسط انجمن آثار ملی و اداره باستان‌شناسی فارس به همت هنرمند فقید سید احمد رضازاده ساخته شد. در سال ۱۳۶۰ خورشیدی با حکمی از سوی خمینی سید محمد مهدی دستغیب به تولیت آستان احمدی و محمدی منصوب شدند. از نخستین سال‌های پس از انقلاب اسلامی، تاکنون کارهای زیر انجام گرفته است: - توسعه مجموعه فرهنگی مذهبی حرم در زمینی به مساحت ۱۰۰ هزار متر مربع. - ایجاد ۱۶۲ حجره در دور تا دور حیاط در دو طبقه که پیشانی و تاق نمای این حجره‌ها تماماً کاشی کاری شده است. - نصب سنگ مرمر در کف حرم و دیوارهای اطراف. - سنگ فرش کردن حیاط وسیع آرامگاه. - ساخت سر در جنوبی که اسکلت این در، بتون آرمه است و قسمتی از وصیت نامه امام بر روی کاشی معرق به خط نستعلیق زینت بخش فضای درونی آن است. دو لنگه در وروردی آن از چوب ساج تهیه شده و به وسیله ورق و قبه‌های هشت پر برنزی آراسته شده است. - در غرب حرم، سالنی زیبا ساخته شده که کف آن و دیوارهای اطراف تا ارتفاع ۱.۵ متر سنگ مرمر شده و اسامی الهی با خط زیبا و به رنگ طلایی بر سطح آن نوشته شده اتس. پنجره‌های مشبک چوبی و شیشه‌های رنگی در شکل مختلف، زیبایی آن را دوچندان کرده است. آینه کاری و گچ بری آن به سبک سنتی انجام گرفته است. - ساخت گلدسته جنوبی، این گلدسته شبیه و قرینه گلدسته شمالی است. کاشی کاری آن دارای رنگ طبیعی است. اگر چه بدنه آن و نوشته هایش شبیه گلدسته شمالی است اما سطح گلدسته شمالی به نام‌های خداوند مزین شده و حال آن که بر بدنه این گلدسته، نام‌های امامان و لقب‌های آنها با هنرمندی خاصی نوشته شده ا ست. - در سقف ایوان، چوب ساج به کار رفته و اسامی الهی و ائمه اطهار با چوب نارج و افرا بر آن نوشته شده است. - حوض بزرگی در میان حیاط با الهام از سبک مذهبی ساخته شده است. سنگ‌های بزرگ این حوض از جنس چینی است و از معادن نی ریز فارس تهیه شده است. - در دور تا دور آرامگاه، خارج از محوطه، بازارهایی دوطبقه ساخته شده اند. ساختمان این بازارها اگر چه با مصالح نوین ساخته شده، اما در ساخت آن، شیوه سنتی و معماری اصیل ایرانی محفوظ مانده است. روز شاهچراغ [ویرایش] در سال 1386 شورای فرهنگ عمومی استان فارس نامگذاری یک روز به نام بزرگداشت شاهچراغ مطرح شد و متولیان امر تصمیم گرفتند که روز تولد آن حضرت را به عنوان مراسم بزرگداشت انتخاب کنند. لذا برای مشخص شدن روز دقیق تولد، مورخان و محققان تحقیقات خود را آغاز کردند اما پس از بررسی های به عمل آمده کارشناسان به این نتیجه رسیدند که روز تولد شاهچراغ بدرستی مشخص نیست و در این خصوص نقلهای متفاوتی وجود دارد. از این رو تصمیم بر این شد که در دهه کرامت یعنی حدفاصل تولد حضرت معصومه و امام رضا یک روز به عنوان روز بزرگداشت حضرت احمد بن موسی "شاهچراغ" تعیین شود.[۱] شورايعالي انقلاب فرهنگي در تاریخ 24 شهریور 1388 روز ششم ذيقعده یعنی پنجمین روز از دهه کرامت را به نام روز بزرگداشت احمدبن موسي شاهچراغ جهت ثبت در تقويم مناسبت هاي ملي- اسلامي كشور تصويب کرد.[۲] دوسالانه امیرمجلس عشق [ویرایش] جشنواره ای هنری دانشجویی و دوسالانه است که جهت بازتاب تجلی وجود حضرت سید امیر احمدبن موسی الکاظم شاهچراغ(ع) برگزار می شود. این جشنواره در رشته‌های مختلف هنرهای تجسمی توسط جهاد دانشگاهی واحد استان فارس برگزار می شود.[۳] توسعه حرم شاهچراغ [ویرایش] آستان احمدبن‌موسي شاهچراغ كه در طول تاريخ مركزي براي رشد معارف شيعه در جنوب كشور به شمار مي‌رفت، اما در چند سال اخير به دليل واقع شدن در بافت تاريخي و فرهنگي شيراز مورد غفلت قرار گرفت و با ناهنجاري‌هاي مختلفي روبرو شد تا آنجا كه داد برخي از مقامات استان فارس را برآورد. اخیرا طرح جامع توسعه حرم مطهر شاهچراغ(ع) و سيدعلاء‌الدين حسين(ع) در شیراز تصویب شده تا با اجرای آن بسياري از معضلات اطراف و محدوده حرمين در شیراز برچیده می‌شود. این طرح جامع در محدوده‌اي به وسعت 55 هكتار تصويب شده تا براي نخستين مرتبه، اين دو آستان مقدس داراي يك طرح جامع و كامل براي توسعه، بازسازي و عمراني شوند. در اين طرح بحث‌هاي مهمي از جمله حل معضل ترافيك عبوري، احداث ساختمان‌هاي خدماتي، زائرسرا، مجموعه‌هاي فرهنگي، مذهبي و زيارتي مورد نياز پيش‌بيني شده است. در قدم نخست و بنا به دستور وزير مسكن و شهرسازي قرار است 30 هكتار زمين براي اين امر اختصاص يافته و مابقي زمين‌هاي مورد نياز كه در طرح اوليه نيز تعريف شده است در مراحل بعدي اختصاص مي‌يابد. همچنین به دستور آیت الله خامنه ای، رهبر ایران، هيأت امناي اين آستان متشكل از برخي افراد با سابقه و زير نظر نماينده وی در استان فارس همزمان با آغاز فعاليت‌ها براي توسعه حرم تشکیل شد.[۴] گالری عکس [ویرایش] نمای درون حرم شاه چراغ طبل و نقاره زنی در شاه چراغ شاه‌چراغ نمایی از شاه چراغ بارگاه سیدمیرمحمد بن موسی ورودی شمالی محوطه بارگاه قسمتی از کاشی کاریهای سردر شمالی سید علاء الدین حسین معروف به حسین کوچک[۱] فرزند موسی کاظم[۲] برادر رضا می‌باشد او در سال ۲۰۲ (قمری)[۳] (اواخر قرن دوم هجری)[۴] از مدینه راهی توس بود که در شیراز به قتل رسید.[۴] محتویات  [نهفتن]  ۱ آرامگاه ۱.۱ وضعیت آرامگاه در حال حاضر ۲ نگارخانه۳ جستارهای وابسته۴ پانویس آرامگاه [ویرایش] بنای اصلی آرامگاه در زمان قتلغ خان در اواخر قرن هشتم یا اوایل قرن نهم هجری قمری ساخته شده است.[۵] گنبد در سال 1329 بر اثر حوادث متعدد برداشته و در سال 1331 به وسیله مشیرالملک (میرزا ابوالحسن خان) گنبدی با اسکلت فلزی بر روی آن نصب گردید.[۱] [۵] وضعیت آرامگاه در حال حاضر [ویرایش] آرامگاه در محله آستانه قرار دارد.گنبد کنونی با کاشی‌های معرق پوشیده شده است که بر آن به خط ثلث طلایى و بر زمینه آبى سوره مزمل نوشته شده است.[۱] [۲] نگارخانه [ویرایش] صحرای باغ جلگه‌ای بلوکی در جنوب شهر لار فارس در ایران است که امروز در تقسیمات کشوری جزو لارستان می‌باشد، وآخرین مرز لارستان واستان فارس به استان هرمزگان است. بعضی از امامزاده‌ها در صحرای باغ با ورود اسلام به منطقه لارستان به اینجا آمده‌اند که تعدادی از آنها در جنگ با زرتشتیان و یهودیان کشته شده اند، و بعضی هم به مرگ طبیعی درگذشته در این مناطق به خاک سپرده شده اند. از امامزاده‌هایی که در این منطقه وجود دارند و زیارتگاه عده‌ای از مریدان و مردم این منطقه می‌باشد عبارت‌اند از: سلطان پیر دید رسید نور دیده، آرامگاه ایشان در مشرق روستای زروان و در زیر نخلستان کادان واقع است. شاه سیف الله القتال واقع در عماد ده، سید محمد عمر سیف الله القتال که جد سادات صحرای باغ و کَل و پَسبَند و دهتل و گوده و فرامرزان و منطقه می‌باشند، در زمان اتابکان فارس از بغداد به این منطقه مهاجرت کرده اند. آرامگاه ایشان در روستای عماده ده زیارتگاه تمام اهالی منطقه لارستان است. همچنین در هرمود، خلور، روستای باغ، گوده، کوخرد و دیگر نقاط منطقه لارستان و بستک آرامگاه‌های متعددی از علماء و شیوخ وسادات وجود دارد که مورد احترام خاص و عام می‌باشد. امامزاده لار در شهرستان لار در جنوب استان فارس کشور ایران واقع شده‌است.[۱] امامزاده لار مشهور به امامزاده گنبد سبز مقبره امامزاده علی بن حسین بن سجاد بن حسین بن علی بن ابی‌طالب است که در شهرستان لار واقع شده‌است. در سال ۱۰۷۲ﻫ.ق آرامگاه این امامزاده توسط محمدعلی بیگ ذوالقدر تعمیر گردید. بر فراز این مقبره بر روی کتیبه‌ای سنگی این اشعار نگاشته شده‌است[۲] به عهد شهنشاه صاحب قران خور گیتی افروز برج امامت سلیمان که برج هنر مهر کیوان‏ بود از غلامیش نور علامت‏ گران مایه گوهر محمدعلی بیگ نهال ریاض جلال و فخامت‏ بشد رهنما نور توفیق یاری به تأسیس این بقعه تا در قیامت‏ بود شافعش مصطفی در مقامی که لرزند خاصان ز هول قیامت علی حسین بن سجاد گردد وسیله که باشد به خلد اقامت‏ پی سال تاریخ روشن ضمیری‏ بگفتا بود درّ درج کرامت بر روی در و معجر چوبی امامزاده که توسط عده‌ای از مردم بلوک جویم لار ساخته شده بود، نام امامزاده و تاریخ ساختن آرامگاه با مرکب و با خط نستعلیق عالی و درشت نوشته شده بود که هم اینک از بین رفته‌است. این آرامگاه زیارتگاهی است منسوب به یکی از فرزندان موسی بن جعفر است.که در شهرستان جهرم واقع شده‌است. ساختمان این زیارتگاه شامل بقعه‌ای کوچک و ساده‌است که درون آن فاقد تزیینات و کاشی کاری است. این زیارتگاه دارای گنبد آجری ساده و بلندی است. سنگ قبر این امامزاده در سال ۸۰۶ ه.ق به دستور سلطان محمد سلجوقی در اصفهان ساخته شده و به جهرم انتقال داده شده‌است. ساختمان زیارتگاه نیزمربوط به قرن نهم هجری است. این بقعه از دیرباز مورد توجه اهالی شهر جهرم و شهرهای اطراف بوده و اخیراً اداره اوقاف شهرستان جهرم اقدام به گسترش امامزاده کرده است. این در صورتی است که زمین‌های اطراف دارای مالک است و همچنین در سند رسمی امامزاده آمده است که امامزاده محدود به بقعه می‌شود اما اداره اوقاف و مسئولان شهر سعی در گسترش امامزاده بدون در نظر گرفتن حق مالکیت زمینهای اطراف دارند که در نتیجه زمینهای شرق امامزاده را غصب و به عنوان پنجشنبه بازار در اختیار دستفروشان قرار داده اند. آرامگاه امامزاده فضل بن موسی که برادر اصلی امام هشتم شیعیان است و در شهر جهرم واقع شده است. این بقعه از دیرباز مورد توجه اهالی شهر جهرم و شهرهای اطراف بوده و اخیراً اداره اوقاف شهرستان جهرم اقدام به گسترش امامزاده کرده است. این در صورتی است که در سند رسمی امامزاده آمده است که امامزاده محدود به بقعه می‌شود حال صادقی رئیس اوقاف ادعا می‌کند چون در سند متراژ و جهات اربعه ذکر نشده است پس زمینهای اطراف که دارای مالک می‌باشند نیز متعلق به امامزاده است. و شروع به تصرف غیر قانونی زمینهای اطراف کرده است. این در حالی است که نمازگزاران زیادی هر روز در این مکان نماز برپا می‌دارند.[نیازمند منبع] امامزاده سیدحسین بن امیر بن ابراهیم بن زین العابدین معروف به امامزاده سید حسین، نتیجه علی بن حسین است که آرامگاهش در کازرون قرار گرفته‌است. محتویات  [نهفتن]  ۱ موقعیت۲ اهمیت و جایگاه۳ توضیح۴ پیوند به بیرون۵ منابع موقعیت [ویرایش] آرامگاه وی در شمال شهر بیشاپور در کازرون واقع شده‌است. اهمیت و جایگاه [ویرایش] امامزاده سید حسین از دیرباز مورد توجه مردم فارس و کازرون بوده‌است و به عنوان سومین امامزاده مورد توجه در استان فارس بعد از شاهچراغ و سید علاءالدین حسین به شمار می‌آید که مردم اعتقاد زیادی به آن دارند و برای نذورات و گرفتن حاجات به زیارت این امامزاده روی می‌آورند، و به خاطر وجود چشمه سار و باغات به سیاحت و گذراندن تفریحات آخر هفته و ایام تعطیل در جوار این امامزاده می‌پردازند. براساس دارای موقعیت ویژه‌است و جمعیت قابل توجهی از شهرها و استان‌های همجوار به زیارت این امامزاده روی می‌آورند.[۱] به گفته رضایی، رییس اداره بقاع و اماکن متبرکه فارس دو مرکز رصدخانه در امامزاده سیدحسین کازرون و ‏امامزاده پیرمراد استهبان راه اندازی خواهد شد : با توجه به استقبال گسترده مردم از مرکز رصدخانه ‏سید علاءالدین حسین شیراز امسال در دو امامزاده شاخص استان رصدخانه راه¬اندازی می¬شود. وی بیان داشته که خرید تجهیزات این رصدخانه ها از خارج از کشور منعقد شده و در ابتدا با اعتبار ‏اولیه ۲۵ میلیون تومان تلسکوپ خریداری می شود.[۲] توضیح [ویرایش] مناظر اطراف امامزاده سید حسین وجود چشمه‌های فراوان که مشهورترین آن‌ها سر آب اردشیر است و همچنین باغ‌های مرکبات زیبا و سرسبز در اطراف آن، این مکان را به یک مکان زیارتی و سیاحتی تبدیل کرده‌است.امامزاده سیدحسین در نوروز ۱۳۸۹ بیش از ۱۵۰ هزار نفر مسافر پذیرفت. امامزاده سیدحسین هم اکنون در حال بازسازی است و امکاناتی همچون سالن اجتماعات، آمفی تئاتر، درمانگاه، زائرسرا، ساختمان اداری، پارک، زمین ورزشی، چای خانه و فضای سبز برای آن در نظر گرفته شده‌است.امامزاده ابراهیم سیوند بقعه امامزاده ابراهیم:ازنوادگان امام موسی کاظم که کودک بوده است.زمینهای اطراف این امامزاده بارها براثر طغیان رود سیوندزیر آب رفته اما به امامزاده هیچ آسیبی نرسیده است[نیازمند منبع] .این امامزاده در شرق سیوند کنونی قرار دارد.

امامزاده سیدجمال‌الدین

بقعه امامزاده سید جمال الدین در ضلع شمال غربی روستای خشاب تلخ (کفشکنان) رود تلخی از توابع بخش مرکزی شهرستان کهگیلویه قرار دارد .روستای خشاب تلخ (کفشکنان) در شمال کوه پیتک و ۱۸ کیلو متری مغرب سد مخزنی مارون و ۳۰ کیلو متری شمال غربی بهبهان واقع شده‌است .

محتویات  [نهفتن]  ۱ بنیاد سازه ۲ تاریخچه ۳ شجره نامه ۴ امامزاده در باورها ۵ منبع

بنیاد سازه [ویرایش]

بنای امامزاده قدیمی، از گچ و سنگ اخته شده و ابعاد آن ۴×۶ متر است . دارا گنبد خانه‌ای ۴×۴ متر که در بالای آن گنبدی مخروطی به ارتفاع ۴۴ متر از ابتدای سقف تا نوک استوار گردیده و در زیر آن مرقد امامزاده به ابعاد ۱۴۰×۱۰۰×۸۰ سانتی متر قرار گرفته‌است . این گنبد خانه در جهت غرب بنا و درب آن رو به جنوب باز می‌شود . متصل به گنبد، یک واحد اتاق ۴×۳ متر قرار دارد که با گچ و سنگ که سقف آن با تیر آهن پوشش داده شده که جهت زائر سرا مورد استفاده قرار می‌گیرد، و درب ورودی آن به طرف جنوب باز می‌شود، و این درب به شکل قدیمی با چوب ساخته شده‌است . بنای اولیه ساختمان چندان قدیمی نیست، حدودا به اواخر دورهٔ قاجار بر می‌گردد .

تاریخچه [ویرایش]

یکی از آگاهان این روستا نقل می‌کند در زمان گذشته امامزاده چندین بار به خواب یکی از مؤمنین روستا آمده، و چنین بیان داشته که : در فلان نقطه مرقد ما قرار گرفته و در ضلع جنوبی آن دو کوزه گلی نشانه‌است، نهایتا مردم روستا در آنجا تجمع و حفاری کردند، درست آنچه بیان شده، صحت داشته و از همان روز قبه و بارگاهی بر مرقد مطهر ساخته شد . در فاصله ۲۰۰ متری بقعه چشمه معروف خشاب تلخ و در فاصله ۱۰۰۰ متری مرقد امامزاده دیگری به نام امامزاده حسین قرار گرفته‌است، که چشمه معروف خشاب شیرین جاری و آب آن شرب و گوارا است این بنا از ابتدای احداث (۱۳۳۵ ﻫ. ق) تا کنون چندین بار مرمت و تعمیر گردید، اما در سال (۱۳۶۲ ﻫ . ش) با همیاری مردم روستا باز سازی و باز پیرایی اساسی شد . در رابطه با شجره نامه امامزاده به استناد اقوال سال خورده گان و آگاهان محلی و اعتقادات منطقهٔ از اولاد واحفاد امام موسی کاظم می‌باشد. و اخیرا یعنی از سال ۱۳۸۶ مجددا بنای مذکور تخریب و با مصالح روز و به سبک جدید در حال بازسازی می‌باشد .

شجره نامه [ویرایش]

در همین رابطه سندی با تاریخ تحریر ۱۳۷۸ ﻫ . ق به نقل از کتاب بحر الانساب آل رسول الله (ص) موجود است . ((... امام‌زاد ه سید جمال الدین (ع) ابن امامزاده عبدالله ابن امامزاده حسن ابن امامزاده علی بن امامزاده محمد ابن امامزاده ابراهیم ابن امام موسی کاظم (ع) است . و در زمان خلافت بنی عباس در خاک طیبی آن بزرگوار را شهید کردند و بقعهٔ مطهر که این امامزاده بین دو گچ پایین و دو سنگ بزرگ دوازده قدمی دهانهٔ تنگ کفش کنان مدفون است ...))۱

امامزاده در باورها [ویرایش]

امامزاده سید جمال الدین در بین مردم منطقه روتلخی از جایگاه اعتقادی ویژه‌ای برخوردار است . در ایام ماه مبارک رمضان و محرم به ویژه در ایام سوگواری و عزاداری تاسوعا و عاشورا و اربعین حسینی مردم از روستاهای هم جوار و عشایر به این مکان می‌آید و مورد استقبال مردم روستا و متولیان امامزاده قرار می‌گیرند.۲ حتی در ایام عید نوروز و روزهایی که نذورات دارند از شهرهای بهبهان و روستاهای اطراف بهبهان به این مکان می‌آیند و پس از زیارت سفره می‌کشند و از مردم روستا پذیرایی می‌کنند عموما مردم روستا از تیرهٔ روتلخی طیبی هستند که همگی به چند واسطه قرابت سببی و نسبی دارند و از قدیم الایام در این منطقه اسکان دائم داشتند .

۱- این شجره نامه ممهور به مهر تعدادی از بزرگان و علمای سادات امامزاده علی است که در حاشیه بالای آن آقا سید محمد جواد تقوی ره تأیید کرده‌است . ۲- در این ایام (۱۳۳۷-۱۳۶۹) درویش گرجی رحیمی فرزند کای حجی متولی امامزاده مذکور بوده‌است .

حضرت امامزاده عمربن الحسین در خیابان امام خمینی شهر سنندج مدفون است و گنبد و بارگاهی دارد و به امامزاده پیر معروف است. «محمد ابراهیم خان نظام الدوله» در تاریخ ۱۳۰۶ هجری وسط گنبد این امامزاده را آینه کاری کرد. در جوار این گنبد و بارگاه مدرسه کوچکی در گذشته بنا کرده بودند که شش حجره و حیاط کوچکی داشت. در تاریخ ۱۲۹۷ «هجری میرزا صادق خان (مستوفی باشی کردستان پسر میرزا محمدرضای وزیر)» تعمیر کاملی از این مدرسه به عمل آورد و محوطه آن را بزرگ کرد و ده حجره عالی در آن بنا نهاد

.امامزاده پیرمحمد

این محل که محل دفن حضرت امامزاده محمدبن عمر یحیی مشهور به پیرمحمد (فرزند پیرعمر) است در میدان نبوت شهر سنندج در بالای تپه و گورستان پیرمحمد واقع شده است. شخص مدفون از اولین ساداتی هستند که در این منطقه سکونت اختیار کرده اند. ساختمان جدید این بارگاه و گنبد مخروطی شکل آن از تمام نقاط شهر دیده می‌شود.

امامزاده محمد شهسوار امامزاده‌ای است در استان چهارمحال و بختیاری ایران.

این امامزاده در حدود ۴۵ کیلومتری شهر لردگان در روستای شهسوار واقع است و سکنه آن عمدتا به شهرک شهسوار واقع در شهرستان لردگان مهاجرت کردند که دلیل آن وجود گسل‌های در اطراف روستا مزبور و احتما رانش زمین بود در حال حاضر عددهی معدودی از آنان باقی ماندند که به کار کشاورزی و دامداری سرگرمند. امامزاده محمد شهسوار از سمت شرق به کوهی با شکوه محدود و چسبیده است واز سمت غرب به باغی زیبا با میوه‌های انگور-انار-انجیر زرد و ... چسبیده می‌شود و از شمال به خانه‌های مسکونی و تقریبا ویران و از سمت غرب نیز به مزارع بایر حاوی درختان بلوط کشاورزی محصور می‌شود و کلا سرتاسر این محدوده را کوهها فراگیر شدند.

امامزاده محمد شهسوار در ۴۵ کیلومتری شهرستان لردگان در روستای شهسوار واقع است و سکنه آن عمدتا به شهرک شهسوار واقع در شهرستان لردگان مهاجرت کردند که دلیل آن وجود گسلهائی در اطراف روستای مزبور و احتمالا رانش زمین بود در حال حاضر تعداد کمی از آنان باقی ماندند که به کار کشاورزی و دامداری سرگرمند. امامزاده محمد شهسوار (ع) از سمت شرق به کوهی با شکوه محدود و چسبیده است واز سمت غرب به باغی زیبا با میوه‌های انگور، انار، انجیر زرد و ... منتهی می‌شود و از شمال به خانه‌های مسکونی و تقریبا ویران و از سمت غرب نیز به مزارع بایر حاوی درختان بلوط کشاورزی محصور می‌شود و کلا سرتاسر این محدوده را کوهها فراگرفته اند. این روستا در حد فاصل استان چهارمحال وبختیاری وخوزستان واقع شده دارای آب وهوای معتدل و مراتع سرسبز با گونه‌های مختلف در ختان از جمله بلوط است . رود خروشان کارون از دور جلوه ای دیگر به آن بخشیده . این روستا دارای آثار باستانی مختلف از جمله آب انبار و بقایای پل‌های قدیمی است جاده خاکی آن نیاز به تعمیر و مرمت اساسی دارد که حمایت مسئولان محترم را خواستاریم.وچون این روستا مهمترین قطب زیارتی این شهرستان هست خواهان رسیدگی به آن و ایجاد امکانات رفاهی و اصلاح مسیر دسترسی به آن هستیم .

امامزاده حمزه‌علی نام گردشگاهی است در نزدیکی بلداجی، از شهرستان بروجن. این گردشگاه در پایین تپه‌ای سنگی است که در بالای آن مقبره‌ای، منسوب به یکی از نوادگان موسی کاظم، قرار دارد. البته، دربارهٔ صحت این انتساب، دلیل چندانی وجود ندارد.

به هنگام تابستان، در دامنهٔ جنوبی این تپه، بازارچه‌ای موسمی برپاست.

امامزاده سید کامل واقع در شهر بندر عباس در بخش مرکزی از توابع شهرستان بندر عباس در استان هرمزگان و یکی از نقاط دیدنی استان هرمزگان در جنوب ایران است.

«امامزاده سید کامل‌» (بندرعباس) در محله‌ای به همین نام در شهر بندرعباس واقع شده‌است و گنبدی سفید و جالب توجه دارد . این امامزاده را آرامگاه یکی از نوه‌های موسی کاظم می‌دانند .

مجموعه امامزاده شاهزاده حسین

مجموعه امامزاده شاهزاده حسین
اطلاعات کلی
نام	مجموعه امامزاده شاهزاده حسین
کشور	ایران
استان	استان مرکزی
شهرستان	ساوه
اطلاعات اثر
کاربری	مذهبی، مجموعه
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۲۷۵۶
تاریخ ثبت ملی	۲۲ تیر ۱۳۷۹

مجموعه امامزاده شاهزاده حسین مربوط به سدهٔ ۸ ه. ق. است و در ساوه، بلوار خواجه نصیرالدین طوسی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ تیر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

امامزاده یونس مربوط به اواخرقرن ۹ ه. ق. است و در شهرستان کاشان، روستای مرق واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۴ مهر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

امامزاده هفتاد و دوتن ساروق

این بنا در روستای ساروق فراهان درشمال غربی اراك قرار دارد که در قرن ششم هجری ساخته شده است.

امامزاده عبدا... اوجان مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوه، بخش مرکزی، دهستان قره چای، روستای اوجان واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱

امامزاده شاهزاده حسین در روستای نظام آباد در40کیلومتری شمال شهر اراک واقع شده است و از بناهای دوره صفویه محسوب می‌شود.

امامزاده سید هارون مربوط به سدهٔ ۷ ه. ق. است و در شهرستان ساوه، ۱۲ کیلومتری جاده شوسه ساوه به باقرآباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۴ مهر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۷۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

بناي امامزاده سيد اسحاق در شرق شهر ساوه، ابتداي جاده ساوه به قم قرار دارد و نشاني از هنرنمايي دوره سلجوقیان و صفويه است. این اثر در تاریخ ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است^[۱]

محتویات  [نهفتن]  ۱ تاریخچه بقعه ۲ دسترسی ۳ جستارهای وابسته ۴ منابع

تاریخچه بقعه [ویرایش]

اين بنا داراي بقعه‌اي برج مانند است و سبک ساختمان آن مانند بناهاي عصر سلجوقيان در نيمه قرن هفتم هجري قمري است که در عصر صفويه نقشه گنبد به صورت کنوني درآمده و درگاههاي آن تنگ و کوتاه است.اهميت اين بنا به‌علت آجرها و کاشيهاي فيروزه‌اي روي مقبره‌است که داراي خطوط بسيار زيباست.^[۲]

ورودي اصلي به بنا، از طريق يک ايوان بسيار بلند و رفيع امکان‌پذير است که در ضلع شمالي داراي چندين حجره‌است که سازنده، اين بنا را با کمي چرخش در جهت شمالي جنوبي احداث کرده‌است. در ايوان شمالي که اصلي‌ترين ايوان است کاشيهاي هشت گوش فيروزه‌اي خشتي سه سانتي‌متري نقش بسته شده‌است و کتيبه موجود در اين ايوان زيبايي اين بقعه را دو چندان کرده‌است.

گنبد خانه نيز که بر روي پلان مربع تشکيل شده‌است با شکل و ظاهر زيبا به صورت قوس عرقچين درآمده‌است که اين گنبد جزء گنبدهاي دوره صفويه است. در مرکز گنبد کلمه جلاله "الله" و در اطراف آن، طرح‌هاي گياهي نقش شده‌است، لوح روي قبر، 12 کاشي با زمينه لاجوردي است که به خط ثلث روي آن اسم صاحب قبر را نوشته‌اند.

ايوان شرقي که روي آن با گچ پوشانيده شده‌است با رسم بندي در دو گوشه بنا احداث شده‌است. حياط مرکزي نيز داراي 14 رواق است که از طريق شمال به آن راه دارد.

در ميان بقعه امامزاده ضريحي چوبي و مشبک قرار داشته‌است (در حال حاضر ضریح جدید جایگزین ضریح قدیمی شده‌است).^[۳]

نسب امامزاده سيد اسحاق با سه واسطه به موسی کاظم مي‌رسد.^[۴]

دسترسی [ویرایش]

این امامزاده در ابتدای جاده ساوه - قم در ضلع شرقی میدان سرداران ساوه قرار دارد.

بقعهٔ حوا بانو خاتون و شاهزاده احمد در روستای موت آباد قرار دارد.

محتویات  [نهفتن]  ۱ موقعیت جغرافیایی ۲ پیشینه ۳ وقایع زمان مرمت ۴ مشخصات بنا ۵ پانویس

موقعیت جغرافیایی [ویرایش]

بقعه حوا بانو خاتون و شاه زاده احمد از فرزندان موسی کاظم، در ۱۵ کیلومتری شمال اراک واقع در روستای موت آباد در عرض جغرافیایی ۳۴ درجه و ۶ دقیقه و طول جغرافیایی ۴۹ درجه و ۵۰ دقیقه قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۶۶۵ متر است.^[۱]

پیشینه [ویرایش]

این بقعه یکی از مراکز قدیمی در بافت قدیم فراهان محسوب می‌گردد. تاریخ این امامزاده مربوط به قرن پنجم هجری قمری است. شاه طهماسب صفوی به این ناحیه قشون کشی داشته و هنگامی که در معرض شکست قرار گرفته در این امامزاده با خود عهد می‌کند اگر در جنگ پیروز شود بر گردد و کار مرمت آن را به انجام رساند.^{[نیازمند منبع]}

بنای اولیه این امامزاده به دوره سلجوقی باز می‌گردد. باتوجه به سنگ نوشته موجود تغییر و تحول ساختاری در دوره صفویه نشان می‌دهد که این موضوع بیانگر این است که مکان نامبرده در این دوره با عنایت به هدف‌های دینی – سیاسی، اجتماعی، وغیره متحول گردیده‌است.^[۲]

بر اساس اسناد و مدارک معتبر موجود نیز قدیمی‌ترین مرمت اساسی که در میراث فرهنگی موجود است در زمان صفویه صورت گرفته‌است و جدیدترین مرمت این اثر تاریخی از ابتدای سال ۱۳۸۶ توسط سازمان میراث فرهنگی شروع شده‌است.

وقایع زمان مرمت [ویرایش]

حوا بانو خاتون زنی پاکدامن بوده که از دست دشمنان گریخته و به این مکان پناه آورده و به اذن خداوند در این مکان ناپدید گردیده‌است و از این رو امامزاده در بین اهالی به نام امامزاده حوا بانو خاتون مشهور است.^{[نیازمند منبع]}

در هنگام مرمت مشاهده شده که کف اصلی امامزاده حدود ۴۰ سانتی متر پایین تر بوده و به مرور زمان به علت افزایش تعداد قبور سطح خاک بالا آمده‌است و مساحتی به اندازه ۲ قبر دیده شده که دور چین آنها به سبک قدیم کار شده و بدون ایجاد تغییراتی دور تا دور آن آجر چینی دیگری انجام شده تا از تخریب آن جلوگیری شود و سنگ قبر مرمت شده را که متعلق به حوا بانو خاتون بود روی آن قرار داده باشد با ترجمه عربی که بر بالای در ورودی حرم نصب شده‌است گویا شاهزاده احمد بانی این امامزاده بوده‌است و پس از مرگ نیز به پاس خدماتش در این مکان دفن شده‌است. ضمناً خواهر حوا بانو خاتون در روستای انجدان به خاک سپرده شده‌است.

گفته می‌شود که سنگ (تاریخچه) امامزاده در گذشه در درون جداره در قبلی امامزاده که دقیقاً رو به روی در فعلی امامزاده‌است قرار داشت.

مشخصات بنا [ویرایش]

این بنای تاریخی که به ثبت میراث فرهنگی رسیده‌است متشکل از دو قسمت فضای مرقد حوا بانو خاتون، گنبد گلی کوتاه و امامزاده احمد، مخروطی بناهای آجری و بلند که روی آجرها به صورت بسیار زیبایی نقاشی شده‌است).

در بیرون کاشی کاری شده و از کف تا ارتفاع حدود ۲ متر دیوارها سنگ کاری شده و دارای ضریحی فلزی است که در وسط حرم نصب شده‌است. تعداد موقوفات بقعه یک قطعه زمین به مساحت حدود ۶۰۰ مترمربع است که سابقاً قلمستان بوده و فاقد درآمد است. نذورات توسط زائرین به ضریح و صندوق منصوب به حرم واریز می‌شود که توسط اداره اوقاف جمع آوری می‌شود.^[۳]

امامزاده ابراهیم در روستای مشهد الکوبه در ۴۵ کیلومتری شمال شهر اراک واقع شده است واز بناهای دوره صفویه محسوب می‌شود.

بقعه شاهزاده یحیی مربوط به دوره قاجار است و در ساوه، خیابان طالقانی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۳۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

مرقد شاهزاده محمد عابد یکی از بناهای مذهبی و مهم منطقه‌است که در۱۲کیلومتری شمال شهراراک و در مجاورت روستای مشهد میقان واقع شده‌است این امامزاده، مرقد شاهزاده محمدعابد فرزند موسی کاظم و از بناهای دوره صفویه است.

مقبره سید بشیر مربوط به سدهٔ ۷ ه. ق. است و در ساوه، بلوار خواجه نصیرالدین طوسی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ تیر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

بقعه امامزاده نوح بن موسی جعفر مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در شهرستان ساوه، روستای غرق آباد واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۱۱۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

بقعه امامزاده فضل بن سلیمان مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان ساوه، جنوب شرق منطقه آو واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ آذر ۱۳۵۵ با شمارهٔ ثبت ۱۳۰۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

^{مازندران}

بنای امامزاده قاسم متعلق به قرن هشتم هجری قمری است و در محله پایین‌بازار آمل و در مجاورت بلوار شهید بهشتی قرار دارد. از لحاظ شکل و پلان دارای ویژگیهایی است که آن را منحصر بفرد نموده، بطوریکه نظیر آن در مازندران دیده نمی‌شود. بنای ۸ ضلعی با گنبدی کوتاه بر روی یک صفحه قرار دارد که با ملاط بر روی آجر، تزئیناتی روی آن صورت گرفته‌است.

هنگامی که در جادهٔ هراز به سوی آمل در راهید، پنج کیلومتر مانده به آمل، جاده‌ای از راه اصلی جدا می‌شود که از میان جنگل‌های انبوه، به امامزاده عبدالله می‌رسد. امامزاده عبدالله در واقع روستایی کوچک است که آرامگاه امامزاده عبدالله را در برگرفته. این آرامگاه، گذشته از صحن و بقعه‌اش، حجره‌هایی برای اقامت مسافران و زایران و نیز بازاری در ضلع غربی‌اش دارد.

امامزاده عباس در استان مازندران ، (شمال شرقی) شهرستان ساری، جاده ساری به بهشهر(بلوار امام رضا)، بعد از پل تجن، محله آزاد گله، خیابان امامزاده عباس واقع شده‌است.

امامزاده رضا، روستایی است از توابع بخش بندپی شرقی شهرستان بابل در استان مازندران ایران.

امامزاده خلیفه، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ساری در استان مازندران ایران.

امامزاده ابراهیم (آمل)

بقعه ابراهیم قتال در ۳۸ یيلومتری جاده دهلران به مهران بعد از روستای بیشه دراز قرار دارد. اين آرامگاه در سمت چپ جاده و نزدیک به مرز ايران و تا جاده اصلی ۱۰ کیلومتر فاصله دارد. وی از نوادگان محمد حنفی از فرزندان علی است و دارای شجره‌نامه‌ای به خط عربی است. این بقعه در منطقه نصریان قرار دارد که به ابراهیم قتال تعلق دارد.

امامزاده محمد هلال فرزند امام اول شیعیان علی در آخر ماه شعبان و شب اول ماه رمضان سال ۱۴ هجری در مدینه متولد گردید. علی برای ادای نماز مغرب به مسجد رفته بود که قنبر، غلام او، خبر ولادت این نوزاد را به علی داد. او با شنیدن این خبر خوشحال گردید و برای ادای شکر این نعمت، به آسمان نگاه کرد چون چشمش به هلال ماه رمضان افتاد فرمود:

«

این نوزاد رویش چون ماه است.

»

به همین مناسبت او را «محمد هلال » نام گذاشت و از آن پس بود که به «هلال علی» شهرت یافت. مادر محمد هلال امامه دختر زینب، فرزند پیامبر، محمد می‌باشد که پس از شهادت فاطمه بنا بر وصیت او، علی وی را برای سرپرستی فرزندانش به عقد خود در آورد. بنابر این هلال ازطرف پدر فرزند بلافصل امیرالمؤمنین علی و از سوی مادر با دو واسطه به رسول خدا انتساب دارد.و آرامگاه وی در شهر آران و بیدگل پذیرای مشتاقان است.

علی بن محمد بن علی فرزند پنجمین امام شیعیان. مزار او در روستای مشهد اردهال واقع است.

امامزاده باقردر خیادان اصفهان معروف به امامزاده شاه خیادان است.

اقای دکتر علی اکبر دهخدادر کتاب لغت نامه صفحه۱۹۶۶اورده خیادان دهی ازدهستان جی بخش حومه شهرستان اصفهان می‌باشد و اقای دکترمحمدحسین در فرهنک ابادیها صفحه ۲۳۱ اورده خیادان ازابادیهای شهر اصفهان بشمار می‌اید در کتاب بیست هزار زیارتکاه جهان جلی سوم صفحه ۱۰۰اورده امامزاده باقر بن موسی بن جعفر در خیادان شهر اصفهان دفن شده و کرامات فراوان از ان حضرت نقل می‌شود(۱)

آستان مقدس امامزاه اسماعیل در خیابان هاتف در شهر اصفهان واقع شده است.

نسب [ویرایش]

وی از نوادگان امام حسن مجتبی علیه السلام می باشد. نسب وی با دو اختلاف به صورت زیر در کاشی‌ها و منبت کاری چنین ثبت شده است:

1) اسماعیل بن زید بن حسن بن حسن بن مجتبی علیه السلام

2) اسماعیل بن حسن بر حسن بن مجتبی علیه السلام

در جنب این امامزاده مقبره حضرت شعیای نبی از انبیاء بنی اسرائیل است.

مرحوم صاحب مکیال المکارم روءیایی را در کتاب خودش نقل می کند که به خدمت امام زمان و این نبیّ رسیده است. ایشان، پدر وی (آیه الله میرزا عبدالرزاق موسوی)، داماد (مرحوم آیه الله سید مرتضی موحد ابطحی) و فرزندش (آیه الله سید محمد فقیه) امام جماعت این مکان مقدس بوده اند.

میراث فرهنگی [ویرایش]

مناره ای از دوران سلجوقیان باقی است.

درب بسیار ارزشمندی از دوران آل مظفر بین مقبره و دالان امامزاده قرار دارد.

بقعه و ساختمان اصلی مربوط به دوران صفوی است.

به گواهی سنگ نبشته ها، چند تن از سرشناسان در جوار آن آرمیده اند:

1-دختر شاه اسماعیل صفوی به نام بیگم آغا که در پای درب مقبره به قبرستان جنوبی آن واقع است.

2-مرحوم میر لوحی از علمای پس از علامه مجلسی

سنگاب‌ها [ویرایش]

در حیاط امامزاده اسماعیل دو سنگاب وجود دارد که در دو نبش شرقی و غربی حوض قرار گرفته‌اند.

۱- سنگاب شرقی: کتیبه‌ای که شامل صلوات به چهارده معصوم است بصورت برجسته و به خط ثلث بر اطراف لبه این سنگاب تراشیده شده‌است، و بقیه بدنه حاوی نقوش گل و بته برجسته است. پایه سنگاب چهارگوش است. علاوه بر کتیبه ذکرشده، نوشته دیگری هم به این شرح بر روی سنگاب دیده‌می‌شود: «وقف نمود بر آستانه حضرت امامزاده اسماعیل این حوض را حاجیه شاهمر بنت حاج میرزا علی جزی برخواری سنه ۱۰۴۹». بر اساس این مدرک، سنگاب در سال ۱۰۴۹ (قمری) برابر با سال ۱۰۱۸ (خورشیدی) که مصادف با حکومت شاه صفی بوده ساخته‌شده‌است.

۲- سنگاب غربی:‌ پایه این سنگاب همانند سنگاب شرقی است. بر روی بدنه خارجی سنگاب کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث، و در زیر آن نقشهای تزئینی برجسته در سه ردیف مشخص وجوددارد. پنج کنده‌کاری دایره‌ای شکل که محل قرارگرفتن کاسه‌های آبخوری بوده‌است در لبه سنگاب به چشم می‌خورد.

هزارخال نام کوهی روبه روی روستای خرمکوه بخش عمارلو شهرستان رودبار که در قسمت غربی این روستا واقع شده است.در پشت این کوه روستای توریستی داماش قرار دارد.

بقعه امامزاده طاهر روستای خرمکوه واقع در ارتفاع ۴۰۰ متری کوه هزارخال دارای بنایی با یک اتاق و ایوان به مسحت تقریبی ۱۵ متر مربع با صندوق و دیوارهای نقاشی شده، مربوط به دوره قاجاریه بوده، که در حدود سال ۱۳۳۵ بر اثر سیلاب ویران شدو در آن سال تجدید بنا گردید و این بنا نیز در زلزله سال خورشیدی ۱۳۶۹ به کلی تخریب شد و اکنون محل مرقد به وسیله اتاقکی سنگ و گل به ابعاد ۵/۲ در ۵/۲ متر پوشیده شده است.

بارگاه سید جلال الدین اشرف در استان گیلان قرار دارد. هر ساله هزاران نفر برای زیارت او به این محل می آیند. بارگاه سید جلال الدین اشرف در شهرستان آستانه اشرفیه از شهرهای شرقی استان گیلان واقع شده است. فاصله آن تا رشت ۳۵ و تا لاهیجان ۵ کیلومتر است.

زادگاه [ویرایش]

او در سال ۱۸۰ ق. در مدینة زاده شد. پدرش موسی بن جعفر و مادر او «نجمه» است و ظاهراً کوچکترین فرزند از میان فرزندان امام هفتم به شمار می‌روند.

در نام او اختلاف است. برخی او را حسن بن موسی الکاظم و برخی ابراهیم اصغر معروف به مرتضی، نامیده‌اند. در هر صورت به برادر اعیانی علی بن موسی معرفی کرده‌اند.

اما ایةالله شیخ محمد مهدوی لاهیجانی مؤلف کتاب «سادات متقدمه گیلان» می‌نویسد:

«

نام سید جلال الدین اشرف، ابراهیم المرتضی اصغر ملّقب به جلال الدین است. او برادر اعیانی حضرت ولی الله الامام الثامن علی بن موسی الرضا علیه السلام می‌باشد برادر اعیانی یعنی برادر پدری و مادری ثامن الائمه:می باشند.

»

لقب جلال الدین

بر مطالعه کنندگان تراجم و انساب و سیر و اخبار معلوم است که عده‌ای از سادات، به این گونه القاب ملقب بوده‌اند چه آنکه یکی از اولاد موسی بن جعفر سید حسین ملقب به «علاءالدین» است که قبرش در شیراز است. پس ممکن است است لقب برادرش جلال الدین باشد که در بلده آستانه لاهیجان مدفون است.» و اما لقب اشرف را از عموی جدّ پدرش «عمر الاشرف ابن امام زین العابدین اتخاذ نموده است. اما در حقیقت اشرف نشانه برتری و شایستگی او نسبت به سایر برادران و ملاک تمیز او از سایر جلال الدین‌ها در میان علویان محسوب می‌شود.»[۳]

سید جلال الدین اشرف در سه سالگی پدرش را (سنة ۱۸۳ ق.) از دست داد. او به مدد و همّت برادرش حضرت علی بن موسی در زادگاهش پرورش یافت.[۴] سید جلال الدین در بغداد

در سال ۲۰۱ ق. در حالی که ۲۱ سال داشت برای دیدن برادرش علی بن موسی همانند بسیاری از سادات و علویان از مدینه به بغداد آمد و تا سال ۲۰۴ در این شهر اقامت داشت. علت توقف او در بغداد معلوم نیست ولی برخی از مورخان معتقدند که وی در بغداد به امر برادرش علی بن موسی مشغول به تبلیغ بود، تا این که در سال ۲۰۳ ق. خبر قتل علی بن موسی به او رسید و در این زمان سادات و بزرگان و شیعیان برای عرض تسلیت خدمت او رسیدند و برای اولین بار در آن مجلس مسأله نهضت و مقابله با حاکم زمان مأمون عباسی مطرح شد و لذا سید اشرف در سال ۲۰۴ ق. وقتی که مأمون از مرو عازم بغداد شد، آن شهر را ترک کرد و به ایران مهاجرت نمود و همانند اغلب سادات و علویان به نقاط امن ایران پناهنده ‌شد و به صورت مخفیانه مشغول ترویج و تبلیغ شریعت محمدی و علوی گردید و مقدمات کار نهضت و قیام را فراهم می‌ساخت. مهاجران آل ابی‌طالبعلیه السلام

خلفای عباسی که با استفاده از شهرت و محبوبیت آل ابی طالب و با طرح شعارهای فریبنده به قدرت رسیده بودند. از همان ابتدا علویان بالاخص امامان معصوم شیعه را سدّی برای پیشبرد اهداف و مقاصد خود می‌دانستند. بنابراین با تمام وجود سعی می‌کردند که آنها را از میان بردارند. البته هر وقت که لازم بود و موقعیت ایجاب می‌کرد، ظاهراً علویان پسر عموی عزیزشان بودند و هرگاه فرصتی دست می‌داد آنها را زندانی و شهید می‌کردند. مأمون همانند سایر خلفای عباسی وقتی خطر شورش علویان را در اوایل خلافت خود احساس کرد. جهت فرو نشاندن شورش‌های آنان، امام رضا علیه السلام را طبق نقشه‌ای به مرو دعوت کرد و مقام ولایتعهدی را به ایشان تفویض نمود و برای آن حضرت از مردم بیعت گرفت و تا حدی با این سیاست به تحکیم و تثبیت حکومت خویش پرداخت. اما افشاگری‌ها و مخالفت امام نسبت به اقدامات مأمون موجب شد که این خلیفه ستمگر عباسی چهره واقعی خویش را نشان داده و امام رضا علیه السلام را به شهادت برساند. از سوی دیگر وقتی خبر ولایت‌عهدی حضرت رضا علیه السلامبه مدینه رسید. علویان به شوق ملازمت آن حضرت و به جهت همکاری و تبلیغ و تحکیم دین مبین اسلام متوجه ایران شدند. اما شهادت حضرت رضا علیه السلامهمه آنان را غافل‌گیر کرد و به دنبال سخت‌گیری کارگزاران خلیفه عباسی در مناطق مختلف کشور، متواری و عده‌ای در نبردی نابرابر به شهادت رسیدند و گروهی از سادات همانند سید جلال الدین اشرف به کوهستان‌های گیلان پناهنده شدند و حتی حیله‌های مرموزانه مأمون همانند عزاداری، لباس سیاه پوشیدن، و ازدواج دخترش با حضرت جوادعلیه السلام که به منظور کاهش عکس العمل‌های علویان بود، مؤثر واقع نشد و شورش سادات در اقصی نقاط کشور بر علیه مأمون تداوم یافت.[۵] علت انتخاب گیلان

گیلان که بخش جلگه‌ای و نواحی ساحلی دریا را شامل می‌شد. بخش کوچکی از سرزمین پرآوازه دیلمان[۶] بود.

پس از روی کار آمدن خلفای اموی و عباسی دیلمیان همواره در حال مبارزه با خلفا و مورد ظلم و تعدّی آنها بودند. دیلمیان از راه پناه دادن به آل علیعلیه السلام می‌خواستند به هر کیفیت شده خلفا را براندازند و مظلوم را یاری دهند.

از نوشتة ابوالفرج اصفهانی، چنین بر می‌اید علویان که جان آنان از ناحیه خلفا در معرض خطر بود با راهنمایی و توصیة برامکه به دیلمان پناه می‌بردند. وی می‌نویسد: «یحیی بن عبدالله بن الحسن پس از واقعة فخّ (محلی در نزدیکی مکه که در آنجا میان حسین بن علی بن الحسن با هادی عباسی در سال ۱۶۹ ق. واقعة مرعوف رخ داد.) مدتی نهانی می‌زیست و گمنام در شهرها می‌گشت. فضل بن یحیی برمکی از مکان او مطلع شد، به وی پیغام داد که از آن مکان خارج گردد و آهنگ دیلمان بنماید و فرمانی نوشت که کسی در راه‌ها متعرّض وی نگردد. یحیی به طور ناشناس به دیلم رفت و او نخستین علوی مشهور از نواده‌گان امام حسن مجتبیعلیه السلام بود که به دیلم یا گیلان پناه برد. اما رواج اسلام در گیلان در زمان وی اتفاق نیافتاد.»[۷]

آل علیعلیه السلام که از اوایل خلافت بنی‌عباس از ناحیة آنان و عمالشان سخت در رنج و شکنجه بودند مهم ترین پناهگاهشان در ایران، ناحیة طبرستان و دیلمان بود. به خصوص ناحیة دیلم که هم صعب العبور بود و هم کوه‌های بلند و جنگل‌های انبوه و موقعیت اقلیمی ویژه منطقه باعث شده بود که جنگ و لشکر کشی و تصرّف آن از سوی دشمنان غیر ممکن باشد و مردم دیلم نیز از ایشان نگهداری و طرفداری می‌کردند. پناه بردن سادات علوی در زمان متوکل عباسی، یعنی در قرن سوم هجری شدت پیدا کرد و عدّه قابل توجهی از آنها خود را به نقاط امن دیلمان رسانیدند و مردم دیلم خصوصاً سرداران دیلمی که عباسیان را دشمن می‌داشتند، علویان را تحت حمایت گرفتند و وسایل زندگی و معیشت آنان را نیز فراهم ساختند. پناهندگان که به اصول عقاید علوی آشنایی داشتند در تماس و معاشرت با مردم دیلم، آنها را تحت تأثیر قرار داده و با تعالیم اسلام ناب محمدی آشنا ساختند.[۸]

سید جلال الدین اشرف دومین چهرة علوی مشهور است که بعد از یحیی بن عبدالله وارد سرزمین گیلان گردید. البته در مسیر راه به گیلان با موانع و جنگ‌هایی رو به رو بود که شرح آن خواهد آمد. سال ورود سید اشرف به گیلان را ۲۰۶ و یا ۲۱۰ ق. دانسته‌اند.

وی در حدود ۲۰ سال در آن سامان حکومت داشته است گرچه برخی ورود سید اشرف را در زمان حیات امام رضا علیه السلام دانسته‌اند و می‌گویند: وی در زمان حیات امام رضا علیه السلام به عنوان وکیل و نماینده تام الاختیار حضرت و یا برای تبلیغ به ناحیة دیلم مهاجرت نموده است که این قول را اکثر مورخان ‌ضعیف می‌شمارند و اعتقاد دارند که وی بعد از شهادت امام رضا علیه السلام به این ناحیه پناهنده شده است. نهضت سید اشرف

سید جلال الدین اشرف هنگام ورود به دیلمان ظاهراً اولین مقابله و نبرد را در حوالی زنجان و قزوین که در آن عصر دارالمرز بین اعراب مسلمان و دیلمیان بود با خوارج و لشکریان خلفای عباسی داشته است. گویا برخی از مأموران حکومتی، آن حضرت را شناسایی نموده و در صدد دستگیری وی بر می‌ایند که حضرت با تعدادی از یاران و همراهانش با آنان درگیر شده و این جنگ به مدت ۴ ماه به طول می‌انجامد. سرکردگی سپاه عباسی را در ناحیه زنجان و قزوین و طارم مردی به نام «بابا ملحد» به عهده داشت. حضرت به کمک قبایل دیلمی و مردان ترک زبان استا جلو موفق گردید زنجان را در ذی الحرام سال ۲۰۶ ق. فتح نماید. در این نبرد قیس فرزند باباملحد به دست سید جلال الدین کشته شد.

مؤلف جنگ نامه سید جلال الدین اشرف می‌نویسد:

«وقتی دو لشکر در مقابل هم صف آرایی کردند، در این هنگام قیس پسر بابا ملحد به پیشنهاد پدر به میدان آمد که از هیبت و شکوهش ترسی عظیم در دل مسلمانان راه یافت. حسن بیک فرمانده حضرت به اذن ایشان به میدان رفت ولی حضرت از او چنین خواست: ای حسن بیک! تو برو در جای خود باش که کشنده او منم.» اما چون حضرت وارد میدان شد، قیس از دیدن جمال نورانی و سیمای روحانی‌اش وحشت کرد. چنان که آهسته جلو آمد و حضرت را به ترک جنگ و توبه! دعوت کرد. حضرت نیز او را به بیعت با امام محمدتقیعلیه السلام دعوت کرد که او نپذیرفت. حضرت نیز تیری در کمان نهاد و سر او را نشانه رفت و با همان تیر او را به خاک افکند.» لشکریان با دیدن این صحنه پراکنده، عده‌ای کشته و تعدادی از آنان به طرف رودخانه «قزل اوزن»[۹] در نزدیکی طارم و رودبار متواری شدند.»[۱۰]

کمک و حمایت دیلمیان در همراهی سید اشرف و تار و مار کردن لشکر کفر و خوارج در پیروزی نهضت حضرت در فتح زنجان و قزوین، طارم، کوهدم (رودبار) نقش اساسی و کلیدی داشته است. خصوصاً آنکه در فتح زنجان گروهی از دیلمیان به سرکردگی مردی رشید به نام «هاشم» شکست لشکر بابا ملحد به حمایت از سید اشرف آمدند و موفق شدند شهر زنجان را از لوث وجود ناپاکان پاکسازی نمایند.

جنگ‌های سید اشرف عبارتند از:

۱. زنجان در سال ۲۰۶ ق.

۲. فتح طارم و حوالی آن؛ در این مناطق عدّای از مسیحیان به دست آن بزرگوار مسلمان گردیدند که تعداد آنان را تا ۱۲۰۰ نفر نوشته‌اند. پیوستن آنان به لشکر سید، در پاکسازی بقایای خوارج که در آن مناطق جا خوش کرده بودند تأثیر شگفتی داشته است.

۳. فتح رودبار (کوهدم) (سال ۲۰۶ ق.)

۴. فتح رشت در سال ۲۰علیه السلام ق. وی در یکی از روزهای سال ۲۰علیه السلام ق. باشکوه و عظمت وارد شهر رشت شد. مردم کوچه و بازار به استقبال او شتافتند و مقدم او را گرامی داشتند. حضرت در جمع مردم رشت خطاب به بزرگان لشکر خود چنین فرمود:

«دوستان دانسته باشید که من خروج کرده‌ام به قول جدّ خود امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالبعلیه السلام عمل کرده‌ام. در اثنای سخنان وی، یکی از بزرگان رشت که مردی ثروتمند به نام پاسکا[۱۱] بود؛ آن حضرت را متهم به دروغ‌گویی نمود. حضرت هم فرمود: بعضی از مزدوران شک دارند و من دعا می‌کنم؛ اگر خروج من حق است آتش بدین پیر گمراه (پاسکا) بیفتد و او را بسوزاند و آنگاه حضرت دو رکعت نماز گزارد و سر به سجده گذاشت و شروع به مناجات کرد. پاسکا در حالی که دست‌هایش بسته بود با حیرت نگاه می‌کرد و از ترس عرق می‌ریخت. ناگهان بادی وزید و ابری سیاه پدیدار شد و آتش از آن جهید و بر پاسکا افتاد و سوزانید. وقتی مردم این معجزه را از حضرت مشاهده کردند به آن حضرت تعظیم کرده و دعوت آن بزرگوار را که همانا بیعت با امام جوادعلیه السلام بود پذیرفتند. سید به مدت ۹ ماه در رشت حکومت کرد و تمام دارایی پاسکا را بین مردم تقسیم کرد.[۱۲]

۵. فتح لاهیجان و سیاهکل (برفجان) در سال ۲۰۸ ق.

۶. فتح شهرها و آبادی‌های غرب گیلان در سال ۲۱۰ ق.

مناطق غربی گیلان که تحت تأثیر و نفوذ حکومت نعمان بن نوفل از نوادگان شمر بن ذی الجوشن بود در یک نبرد تمام عیار در دو مرحله توسط سید اشرف فتح گردید نعمان متواری شد و بنا به گفتة مورخان به شهر (شهران) مازندران گریخت و در آنجا اقامت گزید.

شیوة حکومتی سید این بود که هر شهری را که فتح می‌نمود یکی از سرداران امین و با لیاقت خود را برای رسیدگی به امور مردم آن شهر منصوب می‌کردند و خود به امور مهم‌تر می‌پرداختند.

۷. فتح شهران (شهری در حوالی بابل مازندران) در سال ۲۱۱ ق.

سید بعد از فتح نواحی مرکزی و غربی گیلان به مقر حکومتی خود یعنی لاهیجان بازگشت و در این هنگام به او گزارش دادند که نعمان بن نوفل بعد از فرار به مازندران به کمک برخی از امرای آن سامان همانند منصور بن عبدود به تجدید قوا پراخته و برای سرکوبی نهضت سید، به سوی گیلان در حرکت هستند. آنان وقتی به کجور (شهری حوالی نور و نوشهر) رسیدند، سپاه سید جلال الدین اشرف ر در مقابل خود دیده و بعد از رد و بدل کردن پیام‌هایی مبنی بر تسلیم یکدیگر، سرانجام جنگ سختی درگرفت. در این جنگ ۱۸۵ نفر از لشکریان حضرت جلال الدین شهید و هزاران نفر از لشکر دشمن به هلاکت رسیده یا به اسارت در آمدند و سرانجام حضرت موفق به فتح این شهر (شهران) گردید. نعمان فرار کرده و در حدود سال ۲۱۲ ق. در مازندران به دست ما زیار دستگیر و به بغداد فرستاده شد و در آنجا به دستور مأمون به قتل رسید.[۱۳] اوّلین کاروان زیارتی از شمال

سید اشرف پس از فتح شهران در سال ۲۱۱ ق. تصمیم گرفت به زیارت مرقد مطهر برادرش امام رضا علیه السلام برود و لذا طی سخنانی برای سپاهیان خود فرمود:

«ای دوستان خاندان علی! هرچه وظیفه شما بود انجام دادید. اکنون به شما رخصت می دهم که بر سر اهل و عیال خود بر گردید که من برای زیارت برادرم ثامن الائمهعلیه السلام به خراسان خواهم رفت...» ولی سرداران سپاه گفتند: « ای فرزند رسول الله! از آن زمانی که خانه‌های خود را به خون‌خواهی امام حسینعلیه السلام و امام رضا علیه السلام ترک کردیم، دست از جان شسته‌ایم و اکنون دست از دامن تو باز نخواهیم داشت. سپس آن حضرت مصایبی را که بر پدر و جد بزرگوارش گذشته بود یادآوری کرد و مؤمنان زار زار گریستند.» حضرت با عده‌ای از سرداران رشید اسلام به صورت کاروانی از مازندران به سوی مرقد امام رضا علیه السلام حرکت کرد و می‌توان گفت که بعد از هشت سال از شهادت حضرت اوّلین کاروان زیارتی منطقه شمال ایران، گیلان و مازندران به مشهد مقدس رفته است. حضرت با سرداران خود به هر جا که می‌رسیدند مردم به استقبال آنها می‌شتافتند و احترام لازم را به جا می‌آوردند. زیارت مرقد مطهّر

چون به نواحی طوس رسیدند در کنار چراگاهی شترانی را در حال چرا دیدند و گنبدی را مشاهده کردند. حضرت پیاده شد و آهسته جلو رفت و دست مبارک خود را زیر گنبد بر زمین نهاد و شروع به درد دل کرد و به شدت گریست. همه با دیدن این منظره غم‌انگیز فهمیدند که آنجا مرقد مطهر امام رضا علیه السلام است. کاروان هم به گریه افتادند. حضرت مدتی در آنجا اقامت گزید و بساط عزاداری و اطعام به راه انداخت و در آن مدت کرامات بسیاری از ایشان مشاهده شد. که همه را متحیر کرد. سید جلال الدین اشرف بعد از زیارت مرقد مطهر برادرش به سوی گیلان حرکت کرد.[۱۴] تشکیل حکومت شیعی

سید جلال الدین با جماعتی از سادات حسنی و حسینی وقتی به گیلان رسید در لاهیجان و بر مسند رهبری تکیه زد و اموری را به برادرش امیرشمس الدین واگذار کرده و خود غالباً با سرداران و یارانش به سر می‌برد. نواحی فتح شده توسط حضرت میان سردارانش تقسیم شد و هریک را برای حکمرانی منطقه‌ای فرستاد. این سرداران که به عنوان والی و نماینده حضرت به قسمت‌های مختلف گیلان فرستاده شدند، عبارتند از:

سید هاشم در دیلمان، حسن بیک در طارم و نواحی زنجان، امیر سلطان در رشت، سید محمد در سیاهکل (برفجان)، سید حمزه در کوهدم (رودبار) عبدالرحمن اژدر در هوسم (رودسر) امیرسید شمس الدین به عنوان جانشین حضرت در لاهیجان (که هم اکنون قبر این بزرگوار زیارتگاه مشهوری است.)

سید جلال الدین در لاهیجان نماز جمعه را اقامه کرد و ترویج شریعت نموده و در خطابه‌ها از احادیث پدر و اجدادش، روایاتی نقل می‌کرد و حکومت مستقلی تشکیل داد و به عنوان رهبری روحانی و معنوی از نزدیک ناظر امور حکومتی بود. در حقیقت نخستین حکومت شیعی در سال ۲۱۱ ق. در گیلان تشکیل شد و تا سال ۲۲۳ و یا به قول دیگر ۲۳۰ ق. تداوم یافت. هرچند حضرت جنگ‌هایی در این مناطق با برخی از مخالفان محلی داشته است. تا این که حضرت توسط سرداران خود با خبر شد که مخالفان و دشمنان وی به سرکردگی مردی به نام چهل گوش عموی نعمان بن نوفل در مرزهای بین دیلمیان و اعراب در حوالی قزوین دست به شورش بر علیه او زده‌اند و قصد نفوذ به قلمرو حکومت سید را دارند. حضرت ابتدا او را دعوت به اسلام علوی کرد ولی در جواب طی نامه‌ای به حضرت نوشت:

«بین من و فرزندان موسی بن جعفر جز شمشیر چاره‌ای نیست.»[۱۵]

وقتی نامه به حضرت رسید با لشکری انبوه به آن مناطق رهسپار شد و در حوالی رودبار به نام «دارستان»[۱۶] طی نبردی خونین و جنگی سهمگین، متأسّفانه لشکر حضرت شکست خورد و حضرت بدنش نیز مجروح گردید. وی در منزل شیخ مفید الدین که پیرمردی نود و چند ساله بود فرود آمد. حضرت وضو گرفت. اما خون به شدت از بدن مبارکش جاری بود. شیخ مفید الدین نقل می‌کند که حضرت صد و چهارده زخم بر پیکر مبارکش دیده می‌شد. اما به آن زخمی که «چهل گوش» بر پهلوی حضرت زده بود شهید شد.[۱علیه السلام ] شهادت و مدفن

بنا به نقل مشهور حضرت سید جلال الدین اشرف در ۱۴ رمضان سال ۲۲۳ یا ۲۳۰ ق. به شهادت رسید. شیخ مفیدالدین که مردی پارسا بود طبق وصیت پیکر مبارک حضرت را غسل داده و آن را در تابوت گذارده و به کمک اهالی تا کنار رودخانه خروشان سفید رود تشیع و آنگاه تابوت را در آب سفید رود رها کرد.

پیکر پاک آن رهبر مجاهد بعد از گذشت حدود ۱۰۰ کیلومتر در حوالی لاهیجان و در قریة «اکیم» به ساحل رسید و توسط عده‌ای از مردم از آب گرفته و در همان کنار ساحل بدون هیچ گونه تشریفاتی به خاک سپرده شد. بعدها رودخانه تغییر مسیر داده و هم اکنون فاصله حرم آن حضرت تا رودخانه سفید رود حدود ۴ کیلومتر است.

در سال ۳۱۱ ق. گنبدی توسط گوهرشاد خانم بنت کیا رستم از خاندان شیعی آل بویه بر روی قبر آن حضرت بنا نهاده شد.[۱۸] محل دفن آن حضرت در آبادی بی‌نام و نشان بعدها به نام‌های کوچان، جلالیه، اشرفیه و هم اکنون آستانه اشرفیه معروف است. و مردم به زبان محلی آن را (پَلا آستانه)، یعنی امامزاده بزرگ می‌خوانند. ختام مسک

ایت الله مهدوی محقق نامدارگیلان نکاتی را به اختصار درباره آن حضرت می‌نویسد:

«اینکه سید جلال الدین اشرف، همان ابراهیم المرتضی اصغر فرزند امام همام حضرت موسی بن جعفرعلیه السلام است، ظاهراً تردیدی در آن نیست. والعلم عندالله، اما وی لقب جلال الدین را در زنجان به جهت تقیه انتخاب کرد تا شناخته نشود. او با ۱۵۰ نفر از سادات حسنی و حسینی عازم جیلان شد که برادرش میرشمس الدین ابن موسی الکاظم علیه السلام و خواهرش فاطمه اخری او را در این سفر همراهی می‌کردند. او مردی دانا، شجاع، کریم، فاضل، عالم، نبیل، راوی حدیث از پدر و برادرش، و در نهایت درجه تقوی و گشاده دستی بود. تعدادی از همراهان آن بزرگوار از فرزندان امام باقرعلیه السلام هستند که امروز مراقد آنان در گوشه و کنار صفحات گیلان به چشم می‌خورد. خروج و قیام سید جلال الدین بین دو قیام یحیی بن عبدالله که در سال ۱علیه السلام ۶ ق. رخ داد و قیام حسن بن زید معروف به داعی کبیر در سنة ۲۵۰ ق. در مازندران واقع شده است. سید جلال الدین وجود ناپاک خارجیان را از صفحه روزگار برانداخت و چون به شهر لاهیجان رسید مردم آن شهر از آن بزرگوار استقبال کردند و سید جلال الدین مدت نوزده سال به فرمانروایی مشغول بود تا آنکه در سال بیستم جهان را بدرود نمود. او توسط امیر چهل‌گوش نبیره شمر بن ذی‌الجوشن به شهادت رسید و برای آنکه بدنش توسط مخالفان سوزانده یا هتک نشود وصیت کرد که چون وفات یافتم بعد از تغسیل و تکفین جنازه مرا در تابوتی نهید و آن تابوت را در آب سفید رود اندازید و شما از عقب آن تابوت باشید. هرجا که آب تابوت مرا بیرون اندازد مرغ سفیدی بیاید یکی بر بالای جنازه نشیند و یکی دیگر به پایین، جنازه مرا در همان مکان دفن کنید. پس به همان دستور رفتار گردید تا آنکه تابوت در قریه «اکیم» از آب بیرون آمد. لذا همانجا مدفون گردید و مشهدی عالی بر او بساختند و بروز کرامات همه ساله از آن موضع مطهر ظاهر می‌شد و می‌شود. کثیری از سرداران آن حضرت در صفحات گیلان دارای مزاری معروف هستند.[۱۹] پی‌نوشت‌ها:

۱. بعضی از امامزادگان به عنوان وکیل امام معصوم یا رهبر و پیشوای دسته‌ای از شیعیان به عنوان سلطان خطاب شده‌اند همانند سلطان علی بن امام محمد باقر و حضرت سید جلال الدین اشرف مؤلف بحرالانساب در کنار سلطان علی بن موسی الرضا، نام سلطان سید جلال الدین اشرف را آورده است. ر.ک: اختران تابناک، ذبیح الله محلاتی، ج ۱، ص ۴، تصحیح محمد جواد نجفی، چاپ اسلامیه، ۱۳۴۹، جنگ نامه سید جلال الدین اشرف، تألیف عبدالمهدی لنگرودی، به سال ۱۰علیه السلام ۱ ق. و تصحیح محمد روشن، تهران، سازمان انتشارات علمی، ۱۳۶۶.

۲. نور علم، نشریه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دوره ۴، ش ۱، س ۷.

۳. سادات متقدمه گیلان، محمد مهدوی لاهیجانی، ص ۲۳۹.

۴.همان، ص ۲۰۱ به نقل از بحرالانساب، ج ۲، ص ۱۶۱ طبع بمبئی.

۵. در این باره به منابع مختلف همانند: زندگانی سیاسی امام هشتم(ع)، تألیف جعفر مرتضی حسینی، منتهی الامال، محدث قمی؛ بحارالانوار، علامه مجلسی و نظایر آن مراجعه شود.

۶. درباره سرزمین دیلمان و موقعیت جغرافیایی آن به کتاب عضد الدوله دیلمی و آل بویه تألیف علی اصغر فقیهی مراجعه شود.

۷. آل بویه، ص ۵۹؛ مقاتل الطالبیین، ص ۴۶۵؛ عضد الدوله، ص ۹، کتاب گیلان، جمعی از پژوهشگران ایران، ج ۱، ص علیه السلام ۷.

۸. کتاب گیلان، ص علیه السلام علیه السلام، پیشینة تاریخی فرهنگی اهیجان، محمدعلی قربانی، ص ۸۰، فتوح البلدان، بلاذری، ص ۳۹۸؛ تاریخ ایران از اسلام تا سلاجقه، ص ۱علیه السلام ۸.

۹. رودخانه قزول اوزن شاخه‌ای از سفید رود است که از کوههای چهل چشمه کردستان سرچشمه می‌گیرد و با پیوستن به شاهرود، سفید رود را تشکیل می‌دهند.

۱۰. جنگ‌نامه سید جلال الدین اشرف، ص ۴۵.

۱۱. پاسکا شیخی بود که عده زیادی مرید داشت و با دربار حاکم محلی رابطه داشت و با دعای حضرت و به کرامت خاندان رسالت به آتش قهر الهی دچار شد و به هلاکت رسید. ر.ک: نهضت انقلاب، ص۲۲۹.

۱۲. نهضت انقلاب، ص ۶۱.

۱۳. درباره جنگ‌ها، سرداران، تعداد شهدا، نام فرماندهان دشمنان و اسامی شهرها بنگرید: جنگ نامه چاپی محمد روشن، جنگ نامه خطی بهاءالدین املشی، سادات متقدمه گیلان، ولایات دارالمرز ایران، گیلان ه. ل. رابینو، تاریخ گیلان و دیلمستان، سید ظهیرالدین مرعشی، تاریخ نهضت سید جلال الدین اشرف، قاسم غلامی، از آستارا تا استرآباد منوچهر ستوده، کتاب گیلان ۳ جلدی جمعی از پژوهشگران ایران و... .

۱۴. نهضت انقلاب، ص ۶۱.

۱۵. همان، ص ۱۱۰ تا ۱۰علیه السلام، آستارا تا استرآباد، ج ۴، ص علیه السلام ۸.

۱۶. دارستان نام روستایی در ۹ کیلومتری غرب شهر رودبار است که آرامگاه شیخ مفید الدین در این قریه می‌باشد. مطابق روایات، نعش حضرت را به این محله منتقل و در جایی که امروز مسجد است غسل داده و در تابوت نهاده و تا کنار سفید رود تشییع کرده و به آب سپردند. ر.ک: نهضت، ص ۱۳۰؛ نام‌ها و نامدارهای گیلان، جهانگیر سرتیپ پور، ص .

۱۷. سادات متقدمه گیلان، ص ۲۰۳.

۱۸. همان، ص ۲۳۹.

۱۹. همان، ص ۲۱۵، با کمی تلخیص.

پدیدآورنده: محمد تقی ادهم نژاد

در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشده‌است. شما می‌توانید با افزودن منابع برطبق اصول اثبات‌پذیری و شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع، به ویکی‌پدیا کمک کنید. مطالب بی‌منبع احتمالاً در آینده حذف خواهند‌ شد.

سید جلال الدین اشرف از فرزندان امام موسی کاظم و تنها برادر تنی امام رضا (ع) است . امازاده سید جلال الدین اشرف در شهرستان آستانه اشرفیه واقع در ۳۵ کیلومتری شهر رشت مدفون است . بارگاه سید جلال از قدیم الایام پذیرای گردشگران بومی وغیر بومی که به قصد زیارت به شهرستان آستانه اشرفیه سفر می‌کردند بوده‌است. این بارگاه از نظر موقعیت جغرافیائی در مرکز شهر آستانه اشرفیه واقع شده و مهمترین عامل پیشرفت شهرستان شده‌است . مسئولان شهرستان آستانه اشرفیه برای توسعه این حرم مطهر طرحی موسوم به طرح حرم را برنامه ریزی نمودند که طی این طرح با گسترش حرم شهرستان به یکی از بزترین نقاط سیاحتی، زیارتی استان بلکه کشور شود . هم اکنون آستانه اشرفیه چهارمین شهر مذهبی ایران از این نظر می‌باشد .

امامزاده محمد حنفیه، در روستای بیورزین، استان گیلان، شهرستان رودبار، بخش عمارلو واقع است، مطابق شجره نامه موجود در بقعه و اعتقاد اهالی، امامزاده محمد حنفیه پسر علی همراه پسرش سید هاشم و سید ابوالقاسم حمزه یکی از پسران موسی کاظم در این محمل دفن هستند، بنای بقعه هشت ضعلی است و از سنگ و گچ ساخته شده و بر رویهم شامل کفش کن، یک ایوان وسیع محصور و یک اتاق یا حرم است. وسط صحن حرم یک ضریح بزرگ چوبی و مشبک وجود دارد که میان ان سه صندوق چوبی، مرقد امام‌زادگان را پوشانده‌است، چهار دیوار حرم دارای صفه‌است و چهار نور گیر کوچک مشبک روشنایی بیرون را به داخل منتقل می‌کند اهالی برای این بقعه معجزات فراوان قائلند و برای مداوای بسیاری از دردها از اقصی نقاط گیلان به این بقعه روی می‌آورند.

امامزاده ابراهیم یک امامزاده در استان گیلان است، که شهرت زیادی دارد، طوری که مردم آن را ابالفضل گیلان می نامند.

محتویات  [نهفتن]  ۱ موقعیت و تاریخچه ۱.۱ الگوی معیشت و سکونت ۲ جاذبه‏ های گردشگری ۲.۱ دسترسی ۳ منبع

موقعیت و تاریخچه [ویرایش]

روستای امامزاده ابراهیم از توابع بخش احمد سرگوراب شهرستان شفت، با مختصات جغرافیایی ۴۹ درجه و ۲۶ دقیقه طول شرقی و ۳۷ درجه و ۲ دقیقه عرض شمالی، در ۲۳ کیلومتری جنوب شرقی شهر شفت و ۵۷ کیلومتری شهر رشت قرار دارد. این روستا، از شمال به روستای طالقان، از شرق به روستای امامزاده هاشم و از غرب به روستای سیاه مزگی محدود می‏شود. آب و هوای آن معتدل کوهستانی و میانگین بارندگی سالیانه آن ۱۶۰۰ میلی‏متر است. رودخانه امامزاده ابراهیم از میان روستا عبور می‏کند.

این روستا، نام خود را از نام یکی از نوادگان موسی کاظم به نام امامزاده ابراهیم اخذ کرده است و رابینو، در سفرنامه خود از آن یاد کرده است. در فرهنگ جغرافیایی ایران، از این زیارتگاه با ذکر ذیل دهکده طالقان شفت و زیارتگاه روستاهای مجاور یاد می‏شود. که اینک بر اثر گذشت زمان، با ساخت بنای امامزاده به سکونتگاه دایمی تبدیل شده است.

مردم روستای امامزاده ابراهیم به زبان تالشی سخن می‏گویند، دین اسلام دارند و پیرو مذهب شیعه دوازده‌امامی هستند.

الگوی معیشت و سکونت [ویرایش]

براساس نتایج سرشماری سال ۱۳۷۵، روستای امامزاده ابراهیم ۲۶۰ نفر جمعیت داشته است که در سال ۱۳۸۵ به ۳۸۰ نفر افزایش یافته است.

درآمد اکثر مردم روستای امامزاده ابراهیم از طریق فعالیت‏های زراعی، دامداری، خدمات زیارتی و صنایع دستی تأمین می‏شود. برنج، چای، گندم، جو، لوبیا، سیر، سیب‏ زمینی، سبزیجات، انگور و گردو از محصولات زراعی و باغی روستاست. دامداری و پرورش گاو و گوسفند در روستا سنتی متداول است و گوشت و لبنیات از محصولات دامی روستاست. پرورش طیور خانگی و کرم ابریشم نیز در این روستا رواج دارد.

سبک معماری روستای امامزاده ابراهیم که از جاذبه‏های گردشگری روستاست، از طبیعت و شکل زمین آن نشأت گرفته است. آثار این نوع معماری از دور قابل مشاهده است.

استقرار روستا در منطقه کوهستانی، محدودیت زمین، ازدحام جمعیت زائران به خصوص در فصول گرم سال و موجبات کاربری‏های متفاوت مهمان‏پذیرهای چند طبقه نشان بارز این معماری است. شکل خانه‏ ها و فضاهای درونی آن شبیه به هم است و تفاوت‏هایی در رنگ، نمای نرده‏ها، تعداد طبقات و نوع چیدمان چوب‏ ها دیده می‏شود. طبقات اول یا همکف، واحد تجاری است که قسمتی از آن برای سکونت خانوار در نظر گرفته شده است. طبقات دیگر به وسیله ستون‏های چوبی، به شکل شطرنجی به اتاق‏هایی تقسیم می‏شوند.

هر ساختمان از چند طبقه تشکیل می‏شود که به وسیله پله‏ های چوبی (پلکان) کمربندی غلام گردشی به یکدیگر راه دارند. این نوع معماری، امکان استفاده از مناظر طبیعی را، حتی در زمان استراحت فراهم می‏آورد. مصالح به کار رفته در واحد‏های قدیمی، خشت، چوب و گل است؛ در ساخت خانه‏ های جدید از مصالح آهن، آجر و سیمان نیز استفاده می‏شود. سقف تمامی بناها به صورت شیروانی است و با ایرانیت، سفال و یا با ورق گالوانیزه پوشیده شده است.

جاذبه‏ های گردشگری [ویرایش]

از مهم‏ترین جاذبه‏ های طبیعی روستای امامزاده ابراهیم، جاده مسیر دسترسی به آرامگاه امامزاده است. این مسیر از جلگه‏ای زیبا با شالیزارها، خانه‏ ها، رودخانه‏ ها و کوهپایه‏ های جنگلی عبور می‏کنند و در انتها به روستای امامزاده ابراهیم می‏رسد که بافت مسکونی جالب توجه و بسیار دیدنی دارد.

رودخانه خروشان امامزاده ابراهیم که از میان روستا عبور می‏کند، تأثیر بسزایی در زیبایی کالبد روستا دارد و آن را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم می‏کند.

آبشار قتلگاه، با ارتفاع ۴ متر، در دامنه کوه‏های جنگل (وازگاه) سرازیر می‏شود و فضای بسیار جالبی پدید می‏آورد و در بالادست آن، دو آبشار کوچکتری نیز وجود دارد. بنا بر روایتی، امامزاده ابراهیم بعد از عبادت، جام زهرآگین پیرزنی را در این مکان نوشید و به شهادت رسید و از این رو، به نام آبشار قتلگاه معروف است.

چهل چشمه در ارتفاعات گش‏علی سرا قرار دارند و تعداد آن‏ها معلوم نیست، آب این چشمه‏ها خنک و گوارا است و آب آشامیدنی روستا نیز، از آن‏ها تأمین می‏شود. مسافران و زائران از آب چشمه به عنوان آب معدنی و شفابخش استفاده می‏کنند، که توسط امامزاده ابراهیم تبرک شده است.

چشمه میدان آب سرد و قابل شربی دارد. مردم محلی این چشمه را از معجزات امامزاده ابراهیم می‏دانند که پس از خشک شدن دوباره ظاهر شده است و گفته می‏شود در این مکان، پیکر امامزاده ابراهیم را غسل داده‏اند و از این رو، مورد احترام فراوان زائران است.

آرامگاه امامزاده ابراهیم از جاذبه‏های زیارتی و تاریخی روستا است و علت اصلی شکل‏گیری آن به شمار می‏رود. بنای امامزاده، در طی سال‏های دراز، چندین بار بازسازی شده است. در حال حاضر، این بنا، به مساحت ۳۰۰ متر، در چهار طبقه احداث گردیده و شامل مسجد، صحن، سرویس بهداشتی، مهمانپذیر و فضای باز است.

آرامگاه بابا رکاب، عارفی که به امامزاده پناه داده بود و گویا به تحریک مادر وی مأموران حکومت، امامزاده را به قتل رسانده‏اند، در مسیر دسترسی به امامزاده قرار دارد و مورد توجه و احترام مردم منطقه و زائران است.

مردم روستای امامزاده ابراهیم، برگزاری مراسم معمول و ویژه را در بارگاه امامزاده به جا می‏آورند. آنان در اعیاد مذهبی فطر، قربان و غدیر و نیز مراسم جشن‏های نوروز به جشن و شادمانی و در ایام محرم و وفات ائمه به سوگواری می‏پردازند.

مراسم طلب باران، بندآمدن باران و رفع خورشید‏گرفتگی و ماه‏گرفتگی، از دیگر مراسم ویژه این روستا است. سوارکاری، کشتی گیله مردی، سوک سوک، عروس‏بازی، لب‏ گود، چرخ فلک، قئیش بازی، جفت‏ تاگ، دوبنا و لپه بازی، پیتگله بازی، گل مشته، بیج بیج، بیزه، آویزان، خورش بازی، گدگد، اشکل، ورف بازی، آپار بازی، تاب بندی و حساب بله از انواع ورزش‏ها و بازی‏های محلی است.

صنایع دستی روستای امامزاده ابراهیم شامل بافت جوراب، ژاکت و شال است که با سلیقه زیبای زنان روستایی بافته می‏شوند.

پوشاک بیشتر مردم روستا به خصوص افراد میانسال و زنان، لباس محلی تالشی است و شامل دامن پرچین و بلند، پیراهن بلند، جلیقه، نیم تنه، پیژامه و روسری است.

مردان نیز از شلوار، کلاه، پیراهن و نیم تنه استفاده می‏کنند.

غذاهای محلی روستا عبارتند از: واویشکا، خوتکا کباب، سیرقلیه،‏ سیاه قاتق (فسنجان)، قیمه، شیرین قورمه و لوبیا خورشت.

دسترسی [ویرایش]

این روستا از طریق شهر شفت قابل دسترسی است و جاده‏ای آسفالت و زیبا دارد.

مامزاده روشن‌آباد نام بنای امامزاده‌ای است که در حدود ‪ ۱۵کیلومتری بین راه گرگان به کردکوی در نزدیکی روستای سرکلاته کفشگیری و دورود محله در وسط باغ مشجر و قبرستانی به همین نام واقع شده است.

این بنا دارای بقعه بوده که دارای رواق و حرم چهار گوش و گنبد ساقه‌دار و مدور است. ساختمان اصلی این بنا به قرن نهم هجری قمری تعلق دارد.

دو لنگه در نفیس آن تاریخ سال هشت صد و شصت و پنج هجری قمری را دارد. این بنا در نتیجه تعمیرات دوره‌های بعد به صورت جدیدی درآمده است. صندوق روی مرقد دارای تاریخ هشت صد و هفتاد و پنج هجری قمری است و نام سازنده آن، استاد حاجی عبدالله که به خط رقاع بر روی آن حک شده است. این بنا تحت شماره سیصدو پنجاه و هشت به ثبت تاریخی رسیده است.

قدیمی‌ترین وقفنامه موجود در استان گلستان متعلق به امامزاده عبدالله و فضل‌الله روشن‌آباد است. این وقفنامه در ماه ذیقعده سال ۹۰۰ هجری قمری بوده و واقف آن «امیر سید رضی‌الدین» است. در کنار این امامزاده مزار علما (از جمله مقبره آیت‌الله روشنی یساقی) و شهدای اطراف نیز وجود دارد.

امامزاده قاسم، امامزاده و نیز منطقه ای است در شمال تجریش که در دامنه رشته کوه البرز و در ارتفاع ۱۷۰۰ متری قرار دارد .

امامزاده قاسم در شهر تهران و در شمال منطقه شمیران و در روستای قدیمی « دژ علیا» واقع است. بنای اصلی امامزاده برجی هشت ضلعی است که هر ضلع آن از داخل ۲/۲۵ متر عرض دارد و از آجر ساخته شده است. این بقعه امروزه دارای صحن، ایوان، رواق و گنبد کاشیکاری است. اصل بنای بقعه را از قرن هفتم هجری دانسته اند. در زمان شاه تهماسب صفوی صندوقی با تاریخ ۹۶۳ هـ . ق بر روی مرقد نهاده شد.

ساختمان اصلی بقعه در زمان فتحعلی شاه قاجار توسعه یافت و ایوان بزرگ فعلی در طرف قبله بنا شد. بیرون بقعه و در گوشه جنوب غربی بنای قدیم، هنوز طاق نماها و رومی های عهد صفویه مشهود است. گنبد بیرونی بنا پیازی شکل است و ساقه آن با پوششی از کاشی خشتی با نقوش هندسی و خطوط کوفی بنایی تزیین شده است. صندوق امامزاده در سال ۹۶۳ هـ . ق در سی و سومین سال پادشاهی شاه تهماسب صفوی روی مرقد نصب شد.

گورستان امامزاده قاسم در زمین های پیرامون بنا به شکل پلکانی قرار گرفته و مقابر خانوادگی خانواده های قدیمی و سرشناس تهران را در خود جای داده است.

پیشینه [ویرایش]

نقل قول های فراوانی وجود دارد که غالبا عامیانه و فاقد سندیت است، مثلا برخی میگویند این امامزاده همان قاسم بن الحسن معروف است که در جریان کربلا به شهادت میرسند و سر ایشان را برای عبرت مردم به اطراف شهر ری میفرستند، و بعد داستان افسانه ای و اهانت بار چوگان بازی با این سر و واسطه شدن یک زن شمیرانی برای بازپس گیری سر و بالأخره دفن سر در محل فعلی توسط یکی از فرزندان عمار یاسر که ساکن رودبار قصران بوده است .

طبق معتبرترین نظرات این امامزاده، جناب قاسم بن حسن بن زید بن حسن مجتبی علیه السلام میباشد که دختر او به نام خدیجه به همسری حضرت عبدالعظیم حسنی در می آید ^[۱] این امامزاده که مثل بسیاری دیگر از سادات و علویان تحت تعقیب مأموران بنی امیه و بنی عباس قرار داشته است، به سمت کوههای البرز که مأمن مناسبی بود عزیمت میکنند و پس از وفات یا شهادت، در منطقه بالادژ ( که بعدها به نام ایشان، امامزداه قاسم نامیده شد ) مدفون میشوند.

تاریخچه بقعه [ویرایش]

مورخین اولین بقعه درست و حسابی که بر مزار این امامزاده ساخته شده را به عضدالدوله دیلمی در سال ۳۷۰ هجری قمری نسبت میدهند. بعدها این بقعه گسترش پیدا میکند .

در زمان شاه طهماسب اول صفوی ایوانی در مشرق بقعه اضافه میشود و یک صندوق چوبی روی قبر امامزاده قرار میگیرد و گویا زیر صندوق فعلی قرار دارد.

در زمان فتحعلی شاه قاجار این بقعه توسعه پیدا کرد و ایوانی رو به جنوب ساخته شد و ایوان شرقی تبدیل به رواق حرم شد. سپس گنبد کاشی کاری شده ای نیز بر فراز بارگاه احداث کردند و مرمت هایی نیز به دستور ناصرالدین شاه قاجار انجام گرفت.

امامزاده عبدالله از گورستان‌های معروف تهران است که تعداد زیادی از مشاهیر علمی، ادبی و سیاسی در آنجا مدفون هستند.

امامزاده طاهر نام امامزاده‌ای است در نزدیکی شهر کرج که به خاطر گورستان همجوار آن که مدفن بسیاری از هنرمندان و روشنفکران است مشهور است.

این مکان در مسیر اتوبان کرج-قزوین بعد از پل مهرشهر واقع است.در قسمت شرقی شهرك دريا و شمال باغ سيب مهرشهر و در حريم شمالی راه‌آهن كرج – قزوين واقع شده و راه دسترسی به آن از حريم راه‌ فرعی آزادراه می‌باشد . بخشی از بنای فوق متعلق به دوره صفويه و بخش ديگر آن مربوط به دوره معاصر است .

مساحت اراضی آن آستان بالغ بر شش هکتار است که در آن ساختمان حرم، صحن مطهر، پارک و فضای سبز، پارک کودک، پارکینگ خودرو، قبرستان و وضوخانه و بلوار شمالی با آبنمایی زیبا احداث شده است . ساختمان قدیم بقعه به علت فرسودگی بنا و انفکاک دیوارها در سال ۷۴ تخریب و ساختمان جدید با طرحی زیبا و درمساحت ۱۴۰۰ مترمربع بنا گردیده که دارای یک گنبد خانه، دوشبستان زنانه و مردانه، دو رواق شمالی و جنوبی، دو گلدسته و یک ایوان الحاقی زیبا است . ضریح مطهر در سال ۷۹ که به شکل سنتی ساخته شده نصب گردید . پارک و فضای بازی کودکان به مساحت شش هزار متر مربع در ضلع جنوبی حرم نمایی زیبا به آن بقعه بخشیده است .

گنبد بلند و نوساز و زیبایی دارد که مربوط به صحن و سرای امامزاده طاهر است. تاسیسات و بناهای قبلی امامزاده که کاملا تخریب شده بود توسط اداره اوقاف نوسازی شده است. مسئول امامزاده طاهر به نقل از اسناد و مدارک، نسبت امامزاده طاهر را به امام زین العابدین می‌داند ولی از سال دفن وی اظهار بی اطلاعی می‌کند.

امامزاده طاهر در محوطه بسیار وسیعی واقع شده و حیاط آن یکی از گورستان‌های پرجنب و جوش شهرستان کرج است که آوازه آن به واسطه شخصیت هایی است که در آن به خاک سپرده شده اند.

وی از نوادگان امام چهارم شیعیان سجاد است و قبر وی در شهرری در جوار مرقد شاه عبدالعظیم واقع شده است. او مردی عالم، متقی و وارسته بوده است. بقعه و ضریح امامزاده طاهر توسط ظل السطان فرزند ناصرالدین شاه بازسازی و مرمت شد و این عمل را در عوض توسل به امامزاده طاهر و شفای دو چشمش انجام داد. از جمله حوادثی که در مورد این امامزاده اتفاق افتاده می‌توان نمایان شدن جسم سالم و تازه او که پس از قرن‌ها سلامت باقی مانده بود ذکر کرد و در زیارت نامه او می خوانیم:

«

سلام بر تو ای کسی که بدن پاک و پاکیزه ات بعد از قرن‌ها سلامت ظاهر گردید.

»

امامزاده صالح در شمال شرقی روستای فرحزاد، واقع در شمال غربی شهر تهران، در دامنه کوهستان قرار دارد.

این بقعه بنایی چهار گوش با گنبد یک پوش آجری ساده دارد. سمت جنوب آن ایوانی بلند با دو ستون چوبی وجود دارد که بر بالای لوح سنگ مرقد تاریخ بنای بقعه سال ۹۸۶ ه نوشته شده است. کتیبه روی این لوح به خط نستعلیق در پنج سطر است گنبدوبنای این امامزاده درحال حاضردرحال بازسازی می‌باشد. صاحب مرقد در زیارتنامه موجود از نوادگان سجاد معرفی شده است.

این بنا دارای امکانات رفاهی مناسب سبز و مشجر است.

امامزاده صالح نام آرامگاهی در محله تجریش تهران است. آن گونه که از کتیبه بالای سردر صحن بر می‌آید، از پسران موسی کاظم و برادران امام هشتم شیعیان علی پسر موسی (رضا) است.

این آرامگاه را منسوب به صالح پسر موسی کاظم می‌دانند.صحن و حیاط این بقعه گورستان عمومی بود و در بیست سال اخیر اثر گورها را از بین برده‌اند و فقط تعداد محدودی از سنگ قبرها را باقی گذاشته‌اند. ازجمله سنگ قبر محمدولی خان تنکابنی (سپهسالار اعظم). گفته می‌شود که سر این امامزاده در این آرامگاه مدفون است و بدن وی نیز در آرامگاهی با نام مشابه (واقع در میدان عالی قاپو اردبیل) آرمیده‌است.

تاریخچه بقعه [ویرایش]

بنای بقعه اصلی شامل ساختمان چهارگوش بزرگ و مستحکمی با دیوارهای قطور است و فضای درونی آن تقریبا ۵٫۶ متر مربع مساحت دارد. وضع طاق‌نماها و معماری ساختمان و پوشش آن از معماری بناهای سدهٔ هفتم و هشتم است.

ایوان ورودی و رواق در سمت شمال حرم واقع است و بالای حرم در رواق، لوح مستطیل خشتی کاشی‌کاری شده‌است که تاریخ ۱۲۱۰ هجری قمری را بر خود دارد و نام فتحعلی شاه بر آن حک شده‌است. هلاکو میرزا فرزند فتحعلی‌شاه قاجار در سال ۱۲۱۰ هجری قمری، بانی بازسازی و آذین‌کاری آن بوده‌است.

گنبد کاشی کاری شده بقعه در سال ۱۳۳۸ در آخرین سال عمر حسن فداکار با هزینه شخصی تعمیر و کاشی کاری مجدد شد. محوطه امامزاده صالح پیش از تغییر فضای خیابانی تجریش، محوطه‌ای کاملا محصور شده همچون دیگر زیارتگاه‌های ایران بوده‌است ولی امروزه از حصار دیوارها خارج شده‌است.

امامزاده سه دختران بقعه ساده و بدون ضریحی است در خیابان سلمان فارسی شهرری. طبق زیارتنامه این امامزاده، این مکان آرامگاه سه تن از دختران امام موسی بن جعفر به نام کبری، خدیجه و صغری است.

امامزاده سلطان مطهر

امامزاده سلطان مطهر
اطلاعات کلی
نام	امامزاده سلطان مطهر
کشور	ایران
استان	تهران
شهرستان	دماوند
بخش	بومهن
اطلاعات اثر
کاربری	امامزاده
بانی اثر	ملک کیومرث
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت	۱۰۹۲
تاریخ ثبت ملی	۱۳۵۴/۴/۱

این امامزاده درحاشیه شهر بومهن در ۵۲ کیلومتری شمال شرقی تهران، بر سر راه تهران – آبعلی قرار دارد.

امازاده داوود با یازده پشت به دومین امام شیعیان می‌رسد.گفته می‌شود که وی و برخی دیگراز بستگانش در همراهی امام هشتم شیعیان به ایران آمده و کشته شدند.

بقعه این امام زاده در دوران صفویه ساخته شدو در دوران فتحعلی شاه توسعه یافته‌است.

در دره‌های مجاور امام‌زاده داود در سمت مغرب و جنوب غربی در آبادی‌های رندان و سنگان بقعه‌هایی به نام امام‌زاده عمادالدین پدر امام‌زاده داود و امام‌زاده علاءالدین و امام‌زاده قاسم و امام‌زاده عقیل برادران امام‌زاده داود وجود دارد.

آرامگاه امامزاده داوود واقع در غرب تهران و در انتهای جاده کن می‌باشد طول جاده در حدود ۲۵ کیلومتر است. این جاده آسفالته بوده و در واقع مسیر اصلی این امامزاده به شمار می‌رود. اما مسیر دیگری برای رسیدن به این امامزاده وجود دارد که از درهٔ کنار رودخانه فرحزاد گذشته و بعد از طی حدود ۱۵ کیلومتر به امامزاده داوود می‌رسد. این مسیر به صورت جاده خاکی و اندکی نامناسب است. به دلیل وجود مناظر طبیعی و دیدنی و همچنین وجود رودخانه‌ای کوچک در مسیر؛ این راه به صورت یکی از جذابیت‌های تفریحی شهر تهران در آمده و گردشگران زیادی از آن استفاده می‌کنند. مسیر فرحزاد به امامزاده داوود از محله فرحزاد (انتهای اتوبان یادگار امام) شروع شده و پس از حدود ۴ ساعت پیاده روی با شیب ملایم در میان دره، به مسیر کوهستانی تبدیل شده و با طی حدود ۲ ساعت راه در این شرایط در نهایت به امامزاده داوود منتهی می‌شود.

بارگاه این امامزاده در دامنه رشته کوه البرز و در ارتفاع ۲۵۹۰ متری از سطح دریا قرار دارد .

امامزاده حمزه یکی از فرزندان امام هفتم شیعیان موسی کاظم و برادر امام هشتم شیعیان علی بن موسی (رضا) می‌باشد که آرامگاه او در کنار مرقد شاه عبدالعظیم قرار دارد وی زمانی که برای دیدن برادرش رضا عازم خراسان بود. در ری درگذشته‌است . گویند حضرت عبدالعظیم به زیارت قبر وی می‌رفته و می‌گفت: «این قبر یکی از پسران موسی کاظم است.»

پادشاهان صفویه که خود را از اولاد او می‌دانستند در ایام سلطنت خود به آن توجه زیادی داشته‌اند. و شاه طهماسب صفوی به احداث بقعه و گنبد برای مرقدش همت گماشته‌است .

رامگاه امامزاده جعفر یکی از بناهای تاریخی در شهرستان پیشوا در استان تهران است. با توجه به وقف‌نامه امامزاده جعفر در سال ۸۷۳ می‌توان تاریخ بنیاد را پیش از سال ۸۷۳ دانست. تا پایان روزگار قاجار خود شهرستان پیشوا نیز به نام امامزاده جعفر نامیده می‌شد ولی با ساخت راه‌آهن سراسری در زمان رضاشاه پهلوی و گذر آن از این سامان نام آن از امامزاده جعفر به شهرستان پیشوا دگرگون شد.

معرفی امام زاده اسماعیل(ع)

بقعه متبرکه این امامزاده در شمال تهران خیابان قلهک، خیابان امامزاده، انتهای پارک زرگنده واقع شده است. آن حضرت از نوادگان امام زین العابدین(ع) است و شجره نامه ایشان بر روی تابلوی بزرگی نوشته شده و در داخل حرم نصب گردیده که در آن تاریخ وفات ایشان سال 85 ق قید شده است. بنای بقعه با مساحت 250 متر مربع به صورت چهار ضلعی است و از اره دیوارهای داخل حرم سنگ و نیمه بالای آن گچ است. ضریح فلزی آن با اشعار و کتیبه های قرآنی تزیین شده است و در وسط حرم واقع شده است. این بقعه دارای دو ایوان ستوندار است که بر روی دیوارهای آن کتیبه های کاشیکاری قرار دارد. گنبد کوچک این بنا دارای کاشیهای سبز و لاجوردی و کتیبه ای قرآنی است که دور تا دور پایین گنبد را پوشانیده است. تمامی تزیینات و ملحقات بنای بقعه، جدید و مربوط به سالهای اخیر است.

امامزاده اسماعیل چیذر از پسران امام هفتم شیعیان موسی کاظم است. آرامگاه او در تهران و در شمال بزرگراه آیت‌الله صدر و جنوب چیذر واقع شده و از خیابان پاشاظهری نیز به آن دسترسی هست.

ضریح امامزاده به تازگی تعویض و ضریح زیبایی جایگزین ضریح چوبی پیشین شده‌است و مساحت بنا همراه حیاط ۱۲۰ متر مربع است. بنا بدون گنبد و از نظر معماری، سنتی است. در ضمن حسینیه‌ای هم در آن واقع است. اتاق امامزاده کوچک و ساده‌است و کاشی کاری آن متعلق به عهد ناصری است که آثاری از آن هنوز باقی مانده‌است. این امامزاده هم اکنون در حال گسترش و بازسازی می‌باشد. او فرزند ذکریا ابن موسی ابن الکاظم میباشد.او جوان ۱۹ ساله‌ای بوده است که در حوالی تجریش زخمی و در دهی بنام شیذر(چیذر فعلی)و در کنار درخت چناری سر بریده شده است.

امامزاده اسماعیل یکی از ۳۴ امامزادهٔ واقع در لواسان و رودبار قصران است. هم اکنون یکی از خیرین که از اهالی همان روستاست در حال ساخت گنبد داخلی و آینه کاری این مکان می‌باشد

آرامگاه امام‌زاده سید جعفربن موسی کاظم در شمال شرقی روستای انار از توابع بخش مشکین شرقی واقع شده‌است. در سالهای پیش از ۱۳۰۰ هجری شمسی این مکان عبارت بود از یک قبر که بر روی آن گلی بنا کرده بودند تا اینکه یکی از ریش سفیدان متنفذ روستای انار به نام حاج کامران باغهای همجوار این بنا را که متعلق به خودش بوده، بر آن افزوده و اتاقک کوچک گلی را به بنایی زیبا که بر روی آن گنبدی گل است، تبدیل نمود و چندین سال بعد سقف آنرا که با چوب و تخته ساخته شده بود بازسازی نمود. در بالای محراب امامزاده تاسیس بنای فعلی را سال ۱۳۰۰ شمسی نوشته‌اند. در حال حاضر امامزاده سید جعفر در وسط یک باغ سرسبز و وسیع قرار گرفته‌است، مسجدی بزرگ دارد و این مسجد دارای سه درب است. قبر امامزاده سید جعفر در ضلع جنوب شرقی مسجد قرار گرفته که در بالای آن بر سقف مسجد گنبدی بزرگ بنا شده‌است.

آرامگاه بی‌بی‌زبیده مکانی زیارتی در شهر ری است. این آرامگاه بر فراز مکان بلندی در زمین‌های حسین آباد، در کنار خیابان شهر ری از سوی غرب و در نزدیکی کارخانه گلیسیرین واقع است.^[۱] مردم محلی این آرامگاه منتسب به دختر حسین بن علی می‌دانند ولی این نسبت از سوی برخی مورخین مورد قبول نیست. حسین کریمان نویسنده کتاب ری باستان دربارهٔ انتساب شخص مدفون در این بقعه از سوی مردم عامی به دختر حسین می‌نویسد:

«

اگر در این مکان بانویی به نام زبیده مدفون شده باشد، بی‌تردید وی زبیده خاتون دختر عم و زن ملکشاه، مادر برکیارق دختر یاقوتی بن داود است.[۲]

»

آرامگاه امامزاده عبدالله شهر ری از مراکز عبادی متعلق به دوران صفوی - قاجاری است.

بنای این بقعه در خیابان فداییان اسلام، سه راه ورامین قرار دارد. تصور می‌رود این بنا در قرن یازدهم هجری احداث شده باشد.^[۱]

قبرستان ارامگاه امامزاده عبدالله شهر ری محل دفن  یدالله سحابی است.

آرامگاه امامزاده طاهر یکی از آرامگاه‌های مشهور شهر ری است که در جوار آرامگاه شاه عبدالعظیم واقع شده است.^[۱]

آرامگاه امامزاده حمزه شهر ری یکی از آرام‌گاه‌های مشهور شهر ری است که در جوار آرامگاه شاه عبدالعظیم واقع شده‌است. سابقه این بارگاه را پیش‌تر از آرامگاه شاه عبدالعظیم می‌دانند. امامزاده حمزه را یکی از اولاد یا احفاد امام موسی کاظم نوشته اند

آرامگاه امامزاده ابوالحسن در قریه آب اندرمان شهر ری در سه کیلومتری غربی قصبه کنونی شهر ری قرار دارد. این امامزاده را از نوادگان جعفر صادق ذکر می‌کنند.^[۱]

بقعه سیدابراهیم مربوط به دوره ایلخانی است و در شهرستان بجنورد، بخش راز و جرگلان، دهستان جرگلان، روستای کرپشلی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۸۷ با شمارهٔ ثبت ۲۴۲۳۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

ع

باغ هفت‌تن (بقعهٔ هفت‌تنان، تکیهٔ هفت‌تنان) که یکی از بناهای کریم خان زند در شیراز می‌باشد؛ باغ مصفایی است که در شمال آرامگاه حافظ در دامنه کوه تخت ضرابی (کوه چهل مقام) قرار گرفته و علت نامگذاری این بنا به هفت تنان، وجود هفت قبر از هفت عارف در این باغ است که کریم خان زند روی هر کدام، سنگ بزرگ بدون کتیبه‌ای نصب کرده‌است.

فرنامهٔ خود، این بنا را در گذشته از کلیساهای ارامنه دانسته که مسلمانان آن را به مسجد تبدیل کرده‌اند. به اعتقاد او، پیش از ورود اسلام به ایران در محل کنونی آرامگاه عون بن علی، آتشکده و عبادتگاهی بوده که پس از اسلام به زیارتگاه تبدیل شده‌است. حافظ کربلایی نیز در واپسین سال‌های سدهٔ دهم هجری، این مکان را محل بافندگی دو برادر دانسته‌است. پس از سدهٔ دهم هجری، یکی از تکایای درویشان نعمت‌الهی در محل فعلی آرامگاه عون بن علی بوده‌است.^[۱]

محتویات  [نهفتن]  ۱ آرامگاه ۲ یادمان شهدای گمنام ۳ قله‌ها ۴ نگارخانه ۵ منابع ۶ جستارهای وابسته ۷ پیوند به بیرون

آرامگاه [ویرایش]

آرامگاه عون بن علی که به «عینالی» و «عینال، زینال» نیز معروف است، از بناهای تاریخی شهر تبریز و مربوط به دورهٔ ایلخانان است. این آرامگاه که بر فراز رشته‌کوه سرخاب بنا شده، به شیوهٔ ایلخانی ساخته شده‌است. بنای آرامگاه از ۹ اتاق، ۶ گنبد، هشتی و ایوان تشکیل یافته و در دورهٔ قاجار برای جلوگیری از تخریب آن، اتاقی در سمت شمال بنا احداث شده‌است.^[۲]

آرامگاه عون بن علی تا سدهٔ نهم هجری سالم بوده و در این دوره براثر حملهٔ نیروهای امپراتوری عثمانی به‌طور کلی ویران شده‌است. این بنا در دورهٔ شاه عباس یکم ازنو ساخته شد؛ ولی دیری نپایید که زمین‌لرزهٔ سال ۱۱۹۳ هجری آن را به شدت تخریب کرد. در واپسین سال‌های سدهٔ سیزدهم هجری، قهرمان میرزا بنای آرامگاه را مرمت نمود.^[۲]

بنابر گفتهٔ درویشان، دو تن از فرزندان علی بن ابی‌طالب به نام‌های «عون بن علی» و «زید بن علی» در این مکان آرمیده‌اند. اگرچه در تحقیقات انجام‌یافته در محوطهٔ آرامگاه مشخص شده که این دو فرد از فرزندان نخستین امام شیعیان نیستند و به احتمال زیاد از دوستداران وی بوده‌اند. این بنا در گذشته بیش‌تر به منظور انجام مراسم‌های مذهبی کاربرد داشته‌است.^[۲]

یادمان شهدای گمنام [ویرایش]

یادمان ۸ تن از کشته‌شدگان ایرانی جنگ ایران و عراق در کنار آرامگاه عون بن علی قرار گرفته‌است. بنای این یادمان از سال ۱۳۸۱ خورشیدی آغاز شده و در ۳۰ شهریور ۱۳۸۵ خورشیدی به بهره‌برداری رسیده‌است.^[۱]

از مشخصات بارز بنای یادمان شهدای گمنام می‌توان به رعایت سبک آذری، رعایت سبک آرامگاه‌های ایران، استفاده از شعرهای محمدحسین شهریار، استفاده از نقش‌های اسلامی، استفاده از حرف هشت و قرارگرفتن بنا در امتداد مسیر قبلهٔ وادی‌رحمت اشاره کرد.^[۱]

قله‌ها [ویرایش]

فهرست قله‌های رشته‌کوه سرخاب:^[۳]

• قلهٔ دند (ارتفاع: ۲۳۷۸ متر)
• قلهٔ بهلول (ارتفاع: ۱۹۸۵ متر)
• قلهٔ پکه‌چین (ارتفاع: ۱۹۴۵ متر)
• قلهٔ هیلله (ارتفاع: ۱۸۵۰ متر)
• قلهٔ عون بن علی (ارتفاع: ۱۸۰۰ متر)

نگارخانه [ویرایش]

• 

  نمایی از کوه عون بن علی.

• 

  نمایی از کوه عون بن علی.

• 

  نمایی از شهر تبریز از فراز کوه عون بن علی.

• 

  نمایی از شهر تبریز از فراز کوه عون بن علی.

منابع [ویرایش]

جستارهای وابسته [ویرایش]

• تله‌کابین عینالی

پیوند به بیرون [ویرایش]

• وب‌گاه سازمان توسعه و عمران عون بن علی و پارک طبیعت
• نگارخانهٔ عون بن علی
• نگارخانهٔ کوه‌پیمایی بر فراز عون بن علی

ینگی امام یکی از روستاهای کهن شهرستان ساوجبلاغ است که امامزاده‌، کاروانسرا و تپه‌ای تاریخی را در خود جای داده‌است. در ابتدا نام ینگی امام به امامزاده و سپس به کاروانسرا و تپه و هم اکنون به همه این روستا اطلاق می‌شود.

«ینگی» در لهجه ترکی ساوجبلاغ به معنای «تازه» و «نو» است. میرزا حسین فراهانی در سفرنامه‌اش می‌نویسد: «در ینگی امام بقعه‌ای است که از قدیم گنبدی ساخته بودند و گویند دو نفر از اولاد حضرت موسی بن جعفر [هادی و علی النقی] در اینجا مدفونند و در آن زمان که این امامزاده‌ها در اینجا ظاهر شدند؛ چون تازگی داشتند؛ ینگی امام گفتند و این مکان به همین اسم موسوم گشت. این بقعه هم خراب شده بود، مرحوم امین‌السلطان تعمیر کرد و صحن کوچکی در آنجا ساخت و گنبدش را کاشی نمود».

محتویات  [نهفتن]  ۱ امامزاده ۲ کاروانسرا ۳ تپهٔ تاریخی ۴ جستارهای وابسته ۵ منابع

امامزاده [ویرایش]

بنای امامزاده مربوط به دوره صفویه تا قاجار است که در خرداد ۱۳۸۱ از سوی سازمان میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت. ورودی امامزاده در جهت شمال و مقابل روستا است و از جاده کرج-هشتگرد تنها نمای پشت یا جنوبی آن مشاهده می‌شود. روی یکی از چند کاشی که داخل محراب کار گذاشته شده، چنین آمده‌است: «یادگاری استاد مرتضی ولد استاد محمدباقر امین ۱۳۱۱».مرقد امامزاده به صورت سکوی بلندی با کاشی‌های عادی فیروزه‌ای پوشیده شده و در بدنه شمالی آن چهار کاشی بر جسته ستاره‌ای شکل آبی رنگ دوره قاجاریه قرار دارد. ضریح چوبی روی مرقد بسیار ساده ساخته شده و تاریخ آن، سال ۱۳۵۴هجری قمری است. در پاشنه ورودی بنا، سنگ قبری قرار دارد که متعلق به تاریخ ۱۰۷۲ است. این بنا که از آثار دوره صفویه‌ است، گذشته از تعمیرات دوره قاجاریه، در سال ۱۳۴۷ شمسی نیز از سوی سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران تعمیر شده‌است. گنبد بنا به صورت هرم ۱۲ ترکی بوده و در رأس آن تزییناتی به شکل زیگزاگ‌های سیاه رنگ و در قسمت‌های دیگر قاب سازی با طرح هندسی دیده می‌شود. در مجموع، بنای امامزاده آجری چهار گوش است که از دو قسمت ایوان شمالی در جلو و حرم اصلی در پشت تشکیل می‌شود. مدخل شمالی ورودی اصلی به امامزاده نیز آجری و در هر دو طرف دو طاقنمای جانبی دارد.

کاروانسرا [ویرایش]

به فاصله کمی از آرامگاه امامزادگان هادی و علی‌النقی و حدود ۱۰۰متر از سمت جاده کرج-هشتگرد، کاروانسرای شاه عباسی ینگی امام قرار دارد. طرح کلی کاروانسرا مستطیل شکل است. چنان که طول خارجی آن ۶۹متر و عرض آن ۶۰/۶۷متر است. متأسفانه هم اکنون فقط ضلع شرقی نمای خارجی آن همچون گذشته سلامت خود را حفظ کرده و نمای خارجی سه ضلع دیگر تغییرات کلی یافته‌است. از تغییرات ایجاد شده در این کاروانسرای زیبا که نوعی تخریب به شمار می‌رود، می‌توان به نصب درب و پنجره‌های جدید در نمای شمالی، مسدود شدن دو طاقنما و در ورودی ضلع جنوبی که دهانه قوس سر در آن ۴۰/۵ متر است، فروریختگی طاق در سردر ورودی ضلع جنوبی، ضمیمه شدن حجره‌های دو طرف ضلع شمالی داخل کاروانسرا به حجره‌های پشتی، تغییرات عمده در محوطه گوشه جنوب غربی و... اشاره کرد. اهمیت و زیبایی کاروانسرای ینگی امام به حدی است که وصف آن علاوه بر سفرنامه‌های ایرانی به سفرنامه‌های خارجی نیز سرایت کرده‌است. به عنوان نمونه لرد کرزن نایب‌السلطنه هندوستان در سفر خود طی سالهای ۱۸۸۵و ۱۸۹۵میلادی و «یوشیدا ماساهارو» نخستین فرستاده دولت ژاپن به ایران در عصر قاجار از تناسب و زیبایی تحسین برانگیز این کاروانسرا سخن به میان آورده‌اند. میرزا حسین فراهانی در سفرنامه خود ضمن شرح مسیر راه تهران تا قزوین می‌نویسد: «کاروانسرای ینگی امام شش اتاق بزرگ و کوچک پاکیزه سفید کاری شده دارد که همه را فرش کرده و مبل گذاشته‌اند و منزلگاه مسافران محترم است. جلوی این کاروانسرا باغ بزرگی ساخته شده که قریب به دوازده جریب است و صحن کاروانسرا مشتمل بر سه ایوان و بیست و چهار حجره‌است که همه حجره‌ها اتاق شده و بعضی اتاقها حصیر فرش و مبل مختصری دارد که منزلگاه مسافران است».

هم مرور زمان، هم بی تولیتی این مکان زیبای تاریخی و هم تغییراتی که در ساختمان آن از پیش از انقلاب به وجود آمده زنگ خطری است که هر چه زودتر باید مسوولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری برای حفاظت و مرمت آن اقدام نمایند. بهترین پیشنهاد آن است که کاروانسرا پس از ثبت به عنوان اثر ملی به مجتمع فرهنگی. سیاحتی یا موزه تبدیل شود.

تپهٔ تاریخی [ویرایش]

سومین اثر معروف ینگی امام، تپه‌ای تاریخی است که به فاصله کمی از امامزاده و کاروانسرا در حاشیه جاده کرج-هشتگرد قرار دارد. سالهای پیش، آثار و علایم معماری روی آن نمایان بوده که به مرور زمان از میان رفته‌است. درباره تاریخ‌نگاری تپه مزبور پیش از انجام حفاری‌های باستان‌شناختی سخنی نمی‌توان گفت؛ اما وجود تکه‌های فراوان سفال در سطح آن و کشف آثار به صورت تصادفی به هنگام تعریض جاده از تاریخی بودن تپه حکایت می‌کند.

عبدالعظیم فرزند علی، یا عبدالعظیم فرزند عبدالله، از نوادگان حسن امام دوم شیعیان بوده‌است. آرامگاه او در شهر ری بنام شاه عبدالعظیم زیارتگاه مسلمانان است.

وفات عبدالعظیم [ویرایش]

عبدالعظیم در حال خوف از خلیفه وقت فرار کرده و به شهرری وارد می‌شود و در سرداب خانه یکی از شیعیان آن شهر سکنی می‌گیرد. او روزها روزه می‌گرفت و شب‌ها به نماز می‌ایستاد. او گاهی پنهانی از خانه بیرون می‌آمد و قبری را که اکنون روبروی آرامگاهش است زیارت می‌کرد.

خبر ورود او در بین شیعیان شهر پیچید. در همین روزها یکی از شیعیان، پیامبر را در خواب دیده و پیامبر به او خبر می‌دهد که یکی از فرزندان من در این شهر سکنی گرفته‌است که در «کوی بردگان» زندگی می‌کند؛ او به زودی از دنیا می‌رود و نزدیک درخت سیبی که در باغ عبدالجبار بن عبدالوهاب مدفون می‌شود و پیامبر درخت معهود را به او نشان می‌دهد. فردای آن شب به خانه صاحب باغ رفته و به او می‌گوید می‌خواهم باغ را بخرم. صاحب باغ دلیل را از او می‌پرسد و او هم خواب شب پیش را برایش می‌گوید. صاحب باغ می‌گوید من هم چنین خوابی دیدم و قصد دارم این باغ را برای سادات و شیعیان وقف کنم.

پس از مدتی عبدالعظیم بیمار می‌شود و چندی بعد در می‌گذرد. هنگامی که خواستند او را غسل بدهند کاغذی را در پیراهنش می‌یابند که او خود و پدرانش را نام می‌برد: من ابوالقاسم پسر عبدالله پسر علی پسر حسن پسر زید پسر حسن‌بن‌علی پسر علی بن ابیطالب هستم.

شاه‌عبدالعظیم یا عبدالعظیم حسنی مجموعه آرامگاهی یکی از نوادگان حسن بن علی است که در شهر ری (در جنوب تهران) قرار دارد. این آرامگاه با آرامگاه امامزاده حمزه و امامزاده طاهر از قرن سوّم تاکنون، یکی از مشهورترین اماکن زیارتی ایران بوده است. مربوط به دوره ایلخانی - دوره صفوی - دوره قاجار است این اثر در تاریخ ۱۱ بهمن ۱۳۳۴ با شمارهٔ ثبت ۴۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.^[۱]

محتویات  [نهفتن]  ۱ نسب عبدالعظیم ۲ بناها ۳ آثار تاریخی ۴ آرامگاه‌های پیرامون ۵ نگارخانه ۶ جستارهای وابسته ۷ منبع‌ها

نسب عبدالعظیم [ویرایش]

مطابق زیارتنامهای که در آرامگاه قرار دارد عبدالعظیم فرزند علی فرزند حسین فرزند زید فرزند حسن مجتبی بوده است.

همچنین در برخی منابع نسب عبدالعظیم به این شکل است: عبدالعظیم پسر عبدالله پسر علی پسر حسن پسر زید پسر حسن‌المجتبی پسر علی بن ابیطالب.

بناها [ویرایش]

بنای نخستین این آستانه یعنی حرم آن را محمد پسر زید داعی علوی در نیمه دوم قرن سوم هجری قمری مطابق با قرن نهم میلادی تعمیر اساسی کرد. در گاه اصلی ورودی آن که در شمال مجموعه قرار دارد به فرمان پادشاهان آل بویه و سپس به همت مجدالملک قمی تکمیل شد.

بنای حرم در بخش پائین چهارگوشی است که هر بر آن حدود هشت متر است. در بالا مانند همه بناهای سلجوقی برفراز چهارگوشه حرم چهار گوشوار یعنی چهار طاق مورب احداث کرده‌اند و بالاتر از آن یک هشت ضلعی و بر روی آن یک شانزده‌ضلعی ساخته‌اند. روی این شانزده‌ضلعی گنبد اصلی حرم ساخته شده است. تمام این بخش‌ها از درون آئینه‌کاری شده است. تعمیر و تغییرات اصلی این بخش در زمان شاه‌طهماسب صفوی انجام گرفته است. صحن‌ها و ایوان آستانه از آثار دوره صفوی است. در دوره قاجار تعمیرات و اضافات زیادی صورت گرفت. پوشش زرین گنبد به فرمان ناصرالدین شاه در سال ۱۲۷۰ هجری قمری برابر با ۱۸۳۵ میلادی انجام گرفته است.

آثار تاریخی [ویرایش]

• صندق مرقد عبدالعظیم که تاریخ ساخت آن ۷۲۵ هجری قمری برابر با ۱۳۳۵ میلادی است.
• دو لوحه کتیبه چوبی که روی یک جفت در چوبی جدید تر نصب شده است. تاریخ ساخت لوحه‌ها ۸۴۸ هجری قمری مطابق با ۱۴۴۴ میلادی است.
• در بزرگ چوبی بین رواق شمالی و مسجد زنانه که تاریخ ساخت ۹۰۴ هجری قمری (برابر با ۱۴۹۸ میلادی) دارد و به سبک دوره تیموری است.

آرامگاه‌های پیرامون [ویرایش]

بسیاری از مشاهیر ایران در جوار ضریح و رواق‌های اطراف، عمدتا در باغ طوطی، به خاک سپرده شده‌اند. ازجمله: ناصرالدین شاه قاجار، آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی (همچنین همسر وپسر وی)، علامه محمد قزوینی، عباس اقبال آشتیانی، ملا علی کنی، شیخ محمد خیابانی، ستار خان، حجت الاسلام محمدتقی فلسفی واعظ شهیر^{[نیازمند منبع]}

در دوره پهلوی آرامگاهی در جوار این آستان برای رضا شاه پهلوی تدارک دیده شد که به تدریج بسیاری از وابستگان این خاندان در آنجا به خاک سپرده شدند. از جمله: علیرضا پهلوی، سلیمان بهبودی، سپهبد فضل‌الله زاهدی، ارتشبد محمد خاتم، حسنعلی منصور. این آرامگاه پس از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به همراه مقابر پنجاه تن از وابستگان رژیم گذشته توسط عده‌ای به سردستگی صادق خلخالی تخریب شد.^{[نیازمند منبع]}

نگارخانه [ویرایش]

• 

  نمای مصلی حرم شاه عبدالعظیم

• 

  راهرویی در شاه عبدالعظیم

  سکینه خاتون نام امامزاده‌ای است در روستای جنت آبادقم .

  گفته شده که تبار او با هفت واسطه به امام هفتم شیعه می‌رسد. بقعه مورد سخن از بناهای کهن و متین و مشتمل بر بقعه و سه ایوان و صحن می باشد. این گنبد به شهادت سبک بنا و قبه کلاخودی و آجری آن، از آثار قرن هشتم هجری و در عصر صفویه از گنبد آن با کاشیکاری معرق تزیین و ایوانهایی هم بر بنای اصلی افزوده گردید و چندین سال قبل هم، حجراتی در سه جانب بقعه و صحن ساخته شد که غالبا سطح آن در زیر شن روان باد آورده پنهان است.

  اثر قابل توجه در این مزار، گنبد بزرگ و مرتفع آن است که بیشتر آرایش ساقه ورودی آن فرو ریخته است. روی گنبد هم با کاشی معرق بند اسلیمی خوش طرحی آراسته بود، که اکنون تنها چند قسمت مختصر آن باقی است.

  گنبد به شکل کلاخودی بوده و ارتفاع آن 10 متر و قطر تقریبی آن 7 متر می باشد، که آرایش ساقه گنبد که مقداری بیشتر از آن از بین رفته، نخست یک ردیف کاشی خشتی زیبای زمینه طلایی، و سپس زیر آن کتیبه کمربندی گرداگرد با پهنای نیم متر از کاشی معرق بوده که بر آن سوره مبارکه جمعه به خط ثلث سفید نوشته شده، و تمام آن از جمله در پایان که جای رقم کاتب و سال تاریخ آن است فرو ریخته، و پس از آن در پایین کتیبه میان دو حاشیه بیست سانتی متری از نامهای «الله » «محمد» و «علی » به خط بنائی تزییناتی شده بود. نام کامل او را سیده سکینه خاتون بنت الحسین بن محمد بن علی السخط بن القاسم بن موسی بن القاسم بن عبدالله بن الامام موسی الکاظم ذکر کرده‌اند.^[۱][۲]

  نگارخانه [ویرایش]

  • 

    حرم سکینه خاتون

  • 

    حرم سکینه خاتون

    امامزاده یحیی نام بقعه ابوالقاسم عزالدین یحیی است که در کوچه‌ای به همین نام در خیابان ری، نرسیده به خیابان شهید مصطفی خمینی در یکی از محلات قدیمی شهر تهران که سابقا به آن عود لاجان گفته می‌شد واقع شده است.

    نسبت ابوالقاسم عزالدین یحیی که از نقبای شهرهای قم و ری بوده است به سجاد می‌رسد و گفته می‌شود برادر اوست.

    این بنا دارای صحن وسیع، مسجد، ایوان، رواق، ضریح، حرم آیینه کاری، سرداب، گنبد کاشی مخروطی شکل و سقاخانه است. قدیمی‌ترین اثر منقول این بقعه تاریخی که ساختمان اصلی بنای آن نیز به دوره مغول نسبت داده می‌شود، صندوق چوبی روی مرقد است که دارای تاریخ ۸۹۵ ه است. در باب نام و نسب امامزاده یحیی چنین نوشته شده:

    این بزرگوار با ۱۵ واسطه به امام چهارم می‌رسد و پس از پدر نقابت طالبیه ری، قم و آمل را به عهده داشته و به سال ۵۹۲ ه ق به دست علاءالدین تکش خوارزمشاه به شهادت رسیده است.

    بنای قدیمی این بقعه شامل برج خشتی هشت ضلعی متعلق به قرن هفتم هجری است که مانند ابنیه دیگر عصر مغول، یک گنبد آجری ۱۲ ضلعی هرمی شکل بر بالای آن قرار داشت. در عهد قاجاریه هم اطراف این برج را با کاشیهای هفت رنگ مزین ساخته بودند. اینک در محل برج خشتی و قبلی، بقعه هشت ضلعی کنونی ساخته شده است.

    بر روی در قدیمی بقعه که چندان بزرگ نبوده، در دو کتیبه کوچک به خط ثلث نوشته‌اند: بانی بقعه خشتی قدیم شخصی به نام قرابشاره بوده و معمار آن، دیو حسن نام داشته است.

    صندوق منبت عتیقه امامزاده یحیی چنان که در کتیبه آن اشاره شده به دستور ملکشاه غازی در سال ۸۹۵ ه ق به وسیله دو برادر به نام‌های استاد حسین و استاد محمد لواسانی ساخته شده است.

    در سالهای اخیر فعالیتهای عمرانی بسیاری در بقعه امامزاده یحیی انجام پذیرفته که ضمن حفظ و نگهداری آثار گذشته، فضای اطراف حرم توسعه يافته است

  امامزاده پنج تن مرقد پنج برادر به نام‌های سالم، ابوطالب، صائم، رحیم و حسین است بر بالای تپه‌ای در لویزان تهران قرار دارد. آن‌ها همگی پسران شیث، فرزند کاظم، فرزند سجاد امام چهارم شیعیان هستند.

  بنای امامزاده تاریخ ۱۳۰ ساله دارد و دارای بقعه‌ای چهارگوش با پوشش گنبدی است. ضریح آن مشبک و معروف به جعفری و سبز رنگ است که به صورت مربع در عهد قاجاریه ساخته شده‌است. امامزاده در سال ۱۳۷۶، بازسازی شد و مساحت آن به ۴۶۰ متر مربع افزایش یافت و تزیینات داخلی نیز به صورت آینه کاری درآمد.

• امامزاده هاشم مهمترین جاذبه مذهبی جاده هراز است. این امامزاده در مرتفع‌ترین نقطه این جاده و در گردنه‌ای به همین نام واقع است. نسب او را به امام حسن مجتبی می‌رسانند. این امامزاده با شماره ۶۱۷ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. به نظر می‌رسد در گذشته در کنار این بقعه، کاروانسرایی وجود داشته که امروز اثری از آن به چشم نمی‌خورد.^[۱] این محل هنگام گذر از جاده هراز، آخرین نقطه استان تهران و محل ورود به استان مازندران است.

• امامزاده هادی

  
  

  آرامگاه امامزاده هادی، کنار جاده قدیم شهر ری به تهران بالاتر از بقعه ابن بابویه قرار دارد و دارای بنای آجر متناسبی از دوران صفوی است. در مکتوباتی از این مرقد، این امامزاده و خواهش از نوادگان موسی کاظم یاد شده است.^[۱]

زيارتگاه امامزاده معصوم كه مرقد یکی از مشهور ترين امام‌زادگان ایران است در خیابان قزوین بین گمرگ و سه راه آذری در محل پل امامزاده معصوم در تهران فعلي واقع شده همچنين امامزاده معصوم نام محلي است درکنار جاده طهران و قزوين ميان طهران و امامزاده حسن كه زيارتگاه امامزاده معصوم ميان آن قرار دارد . اين محل اکنون متصل به طهران و جزو محلات آن است .صاحب این مرقد که نزد مردم از ارج و قرب بالایی برخوردار است از نوادگان امام پنجم شیعیان محمد باقر می‌باشد.

علي بن حمزه بن عبدالله بن محمد باقر معروف به معصوم از نواده‌های محمد باقر امام پنجم شيعيان است که در سال ۲۰۳ ه.ق، همراه امام‌رضا و ۴۳۰ نفر دیگر، به دستور هارون از بغداد اخراج و وارد ایران شدند. معصومه، امامزاده معصوم، شاه چراغ، آقا علی عباس و بسیاری از همراهان به دست عمال حکومت وقت کشته شدند .

تاریخچه بقعه [ویرایش]

ساختمان این بقعه که قدمت تاریخی اش به دوره صفویه بازمی گردد ساده و بی پیرایه‌است و گنبد فیروزه‌ای رنگ و کاشیکاری زیبایش که به سبک عهد صفویه‌است زینت بخش این بقعه گردیده‌است.بنای امامزاده معصوم در زمان شاه عباس به شکل بقعه درآمد. مساحت آن هم اکنون، ۱۲۰۰ متر مربع و مساحت ساختمان با حیاط بیش از ۲۰۰۰ متر مربع است‌. در حال حاضر، پروژه فرهنگی، مذهبی و اجتماعی به نام قمر بنی هاشم در اطراف این امامزاده در حال ساخت است‌. داخل حرم و بر روی مرقد امامزاده معصوم، ضریح کوچک و زیبایی قرار دارد. دو رواق نسبتا کوچک نیز در ضلع شرقی و غربی داخل حرم وجود دارد. در ایوان جنوبی دو کتیبه کوچک مرمر طرفین درب حرم نصب گردیده که یکی در تاریخ ۱۰۴۰ هجری قمری و در دیگری تاریخ ۱۲۴۰ هجری قمری به چشم می‌خورد که بر اساس آن بنای اولیه این بقعه مقارن با سال‌های اول سلطنت شاه صفی توسط خواجه محب فرزند حاجی رمضان بریانکی در سال ۱۰۴۰ دستخوش تعمیر و مرمت گردیده‌است. ولی از کتیبه دوم معلوم می‌شود که این تعمیر و مرمت هم مانع انهدام بقعه مزبور نگشته و ۲۰۰ سال پس از آن، بقعه کنونی به جای بقعه ویران شده قبلی بنا گردیده‌است. این بنا در چند دهه اخیر نیز چندین بار مورد مرمت قرار گرفته که از آن جمله می‌توان به بازسازی ایوان جنوبی با ستون‌ها و تیرهای فلزی اشاره نمود.آيينه کاري داخل بنا توسط محمد رضا نويد به سال 1373 ش انجام گرفته که باني آن حاج علي قجر است و در قسمتي از ضريح نوشته شده : اصفهان زرگري حسن پرورش، قلمزني اکبر سبزيان و نجاري اخوان خالق زادگان ساخته شد. اين امامزاده داراي فضاي سبز وسيع، زائر سرا، پارکينگ و امکانات رفاهي مناسبي جهت استفاده زائرين محترم است .بناي مذبور که از آثار دوره صفويه و قاجار است به شماره 1913 جزو آثار ملي ثبت شده است . این بقعه هم اکنون نیز در حال مرمت و بازسازی است که بنا به ظاهر، مکان‌هایی جهت کتابخانه و سالن اجتماعات و حسینیه در نظر گرفته شده‌است. با توجه به فضاهای سبز اطراف امام‌زداه معصوم بزرگترین امامزاده تهزان نیز هست.

بقعه امامزاده سید محمد ولی در مرکز روستای درکه و بر دامنه‌های غربی قرار دارد. محمد ولی از نوادگان سجاد است. بنای فعلی بقعه او چندان قدیمی نیست و حدود ۷۰ متر مربع مساحت دارد و آثار قدیم آن مربوط به شالوده و قسمتهایی از دیوارهای حرم است.این بقعه با مساحت حدود ۸۰ متر مربع مشتمل بر حرم مستطیلی شکل است که به دلیل مورب بودن گوشه‌های آن به صورت هشت ضلعی در آمده‌است.ورودی حرم از طرف شمال است و ایوان خوش منظره‌ای در جلوی آن قرار دارد.

بنای بقعه در سال ۱۳۵۸ شمسی بازسازی گردیده که نام بانی آن و تاریخ تجدید بنا بر روی کاشی‌های سطح دیوار بقعه موجود است.

بقعه متبرکه امامزاده ابو القاسم قاضی صابر در روستای ونک پشت دانشگاه الزهرا واقع شده است .به نقل از نهایه الاعقاب آن حضرت در همان روستا متولد گردید و در علم نیز کمال امتیاز راداشته و بنا بر زیارتنامه موجود از نوادگان امام زین العابدین است .بقعه ایشان در سال ۱۳۰۲ ه.ق به وسیله مرحوم میرزا یوسف مستوفی الممالک صدر اعظم ناصر الدین شاه قاجار ساخته شد که سنگ مرمر با خطوط و اشعار شیوا و ضریح چوبی و تزیینات کاشیکاری و حسن سلیقه فراوان در آن بکار برد . این مکان زیارتی در یکی از کوچه‌های قدیمی ده ونک به نام کوچه امامزاده قرار دارد. ساختمان از خشت و گل بوده و بیش از ۷۰۰ سال قدمت دارد. تا زمان قاجار، به دلیل جنگ‌ها و حوادث گوناگون طبیعی مخروبه بود و در زمان ناصرالدین شاه مرمت و به مرور به صورت آجری بازسازی‌شد.

ابوالقاسم علی‌بن‌محمد، ملقب به قاضی‌الصابر، از نوادگان امام سجاد (ع‌)، از بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین عالمان و فقهای دینی زمان خود بود که بیش از ۸۹۷ سال از فوت آن عالم جلیل‌القدر می‌گذرد. او در همان ده ونک متولد شد. بنابه نوشته شیخ عباس قمی و روایات سینه به سینه اهالی ونک، این مکان ابتدا مجلس دروس علمی و دینی بوده و آن حضرت شاگردان بسیاری داشته است‌. این امامزاده در زمان‌های مختلف متولیانی داشته و اولین بار در زمان قاجار، دربار ناصری تولیت امامزاده را به آقا سید یدالله، خلف آقابزرگ رودباری، واگذار کرده است‌. حاج آقاخیسری هم اکنون، خادم آستان است‌. البته بر اثر بی‌توجهی اهالی ونک و سازمان اوقاف شمیرانات، این بقعه از اوایل سال۱۳۶۰ تا ۱۳۷۷، تقریباً تعطیل و فقط بعد از ظهر روزهای پنج‌شنبه چند ساعتی باز بوده ولی هم اکنون، این مکان بازگشایی شده است‌. از نظر سندیت و اعتبار و اصل و نسب این امامزاده در رده نهم و از نظر تاریخی در میان امامزاده‌های دیگر در ردة چهاردهم قرار دارد. بنای امامزاده هشت ضلعی است و از نظر ساختاری شباهت بسیاری به خانه حضرت علی (ع‌) در کوفه دارد. در حیاط امامزاده هم چند نفر مدفون شده‌اند، از جمله عده‌ای از کسانی که متولی آستان بوده‌اند. هم‌چنین، در گوشه‌ای از حیاط درخت کهن‌سالی وجود دارد که مردم با بستن پارچه به شاخه‌های آن حاجت می‌گیرند.

شهر تبریز دارای چندین امامزاده است که فهرست ۷ بقعه از میان این بقاع در جدول زیر نوشته شده‌است:

• بقعه حمال
• بقعه سیدابراهیم
• بقعه سیدحمزه
• بقعه شیخ‌محمد سیاه‌پوش
• بقعه صاحب‌الامر
• بقعه عون بن علی
• بقعه هفت‌تنان

  تهران آ آرامگاه امامزاده ابوالحسن (شهر ری) آرامگاه امامزاده حمزه (شهر ری) آرامگاه امامزاده طاهر (شهر ری) آرامگاه امامزاده عبدالله (شهر ری) آرامگاه بی‌بی‌زبیده (شهر ری) آرامگاه جعفربن موسی کاظم ا امامزاده اسماعیل امامزاده اسماعیل (چیذر) امامزاده جعفر (پیشوا) امامزاده حمزه

  ا (ادامه) امامزاده داوود امامزاده سلطان مطهر امامزاده سه دختران امامزاده صالح (تجریش) امامزاده صالح (فرحزاد) امامزاده طاهر (ری) امامزاده طاهر (کرج) امامزاده عبدالله شهرری امامزاده قاسم (تهران) امامزاده قاضی صابر

  ا (ادامه) امامزاده محمد ولی امامزاده معصوم امامزاده هادی امامزاده هاشم (هراز) امامزاده پنج‌تن امامزاده یحیی (تهران) س سکینه خاتون ش شاه‌عبدالعظیم ع عبدالعظیم پسر علی ی ینگی امام ايلام ا مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌های استان اصفهان» این ۴ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۴ صفحه است. ا امامزاده اسماعیل اصفهان خ خیادان س سلطانعلی ه هلال پسر علی مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان گیلان» این ۴ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۴ صفحه است. ا امامزاده ابراهیم (شفت) امامزاده محمد حنفیه س سید جلال‌الدین اشرف ط هزارخال مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان گلستان» این رده تنها حاوی صفحهٔ زیر است. ا امامزاده روشن‌آباد مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان کهگیلویه و بویراحمد» این رده تنها حاوی صفحهٔ زیر است. ا امامزاده سیدجمال‌الدین مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان کردستان» این ۲ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۲ صفحه است. ا امامزاده پیرعمر امامزاده پیرمحمد مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان چهارمحال و بختیاری» این ۳ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۳ صفحه است. ا امامزاده حمزه‌علی امامزاده شهسوار (لردگان) امامزاده محمد شهسوار مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان هرمزگان» این رده تنها حاوی صفحهٔ زیر است. ا امامزاده سید کامل مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان مرکزی» این ۱۴ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۱۴ صفحه است. آ آرامگاه امامزاده فضل بن سلیمان آرامگاه امامزاده نوح بن موسی جعفر آرامگاه سید بشیر آرامگاه شاهزاده محمد عابد آرامگاه شاهزاده یحیی ا امامزاده ابراهیم (اراک) امامزاده حوا خاتون امامزاده سید اسحاق (ساوه) امامزاده سید هارون امامزاده شاهزاده حسین ا (ادامه) امامزاده عبدالله اوجان امامزاده هفتاد و دوتن ساروق امامزاده یونس م مجموعه امامزاده شاهزاده حسین مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان مازندران» این ۶ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۶ صفحه است. ا امامزاده ابراهیم (آمل) امامزاده خلیفه امامزاده رضا امامزاده عباس امامزاده عبدالله آمل امامزاده قاسم (آمل) مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان لرستان» این ۶ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۶ صفحه است. ا امامزاده ابراهیم لرستان امامزاده جعفر (بروجرد) امامزاده قاسم (ازنا) امامزاده محمد بن حسن امامزاده پیرعباد ( آقا پیر باد) ح حیات‌الغیب مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان فارس» این ۹ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۹ صفحه است. ا امامزاده ابراهیم سیوند امامزاده سید حسین امامزاده فضل بن موسی ا (ادامه) امامزاده فضل بن موسی بن جعفر امامزاده لار امامزاده‌های صحرای باغ س سید علاءالدین حسین ش شاه چراغ پ پیرمراد (امامزاده) مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان زنجان» این رده تنها حاوی صفحهٔ زیر است. ا امامزاده سید ابراهیم مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان خوزستان» این رده تنها حاوی صفحهٔ زیر است. س سلطان ابراهیم مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان خراسان رضوی» این ۷ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۷ صفحه است. آ آرامگاه حمزه بن موسی‌کاظم ا احمدرضا پسر موسی‌کاظم امامزاده سلطان سلیمان ا (ادامه) امامزاده فاضل امامزاده محمد دیباج امامزاده ناصر و یاسر م محمد محروق مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان خراسان جنوبی» این رده تنها حاوی صفحهٔ زیر است. ا امامزاده سلطان کریمشاه مقاله‌های ردهٔ «امامزاده‌ها در استان بوشهر» این ۲ صفحه در این رده قرار دارند؛ این رده در کل حاوی ۲ صفحه است. ا امامزاده سید محمود اصلح امیردیوان